WIJ ZIJN (TIJDELIJK) ONDER DAK BIJ HEIDEN

http://heiden.skynetblogs.be/

WEGENS HET VOLGEN VAN :

http://www.atheistischseculierepartij.nl/

02 07 10 - 00:29 - Categorie: maatschappij De recente “Goden en Politiek” conferentie in Kopenhagen heeft de volgende verklaring aangenomen over Religie in het Openbare Leven. De conferentie was de eerste Europese ontmoeting van Atheist Alliance International en werd mede georganiseerd door AAI en de Deense Atheist Society.

Tekst van de verklaring

Wij, deelnemers aan de Wereld Atheïstische Conferentie: Goden en Politiek, gehouden in Kopenhagen 18-20 juni 2010, verklaren hierbij het volgende:

• Wij erkennen het onbeperkte recht op vrijheid van geweten, godsdienst en overtuiging, en dat de vrijheid om je godsdienst uit te oefenen slechts moet worden beperkt door de noodzaak om de rechten van anderen te respecteren.
• Wij zijn van mening dat politieke besluiten moeten worden gebaseerd op bewijs en rede, en niet op dogma's.
• Wij bevestigen de noodzaak voor een samenleving gebaseerd op democratie, de mensenrechten en de rechtsstaat. De geschiedenis heeft aangetoond dat de meest succesvolle samenlevingen de meest seculiere zijn.
• Wij stellen dat het enige rechtvaardige systeem van de overheid een democratische samenleving is gebaseerd op secularisme: staatsneutraliteit op het gebied van godsdienst of overtuiging, begunstiging van niemand en discriminatie van niemand.
• Wij stellen dat privaat gedrag dat de rechten van anderen respecteert niet het voorwerp mag zijn van een gerechtelijke sanctie of overheidsinmenging.
• Wij bevestigen het recht van gelovigen en niet-gelovigen om deel te nemen aan het openbare leven en hun recht op gelijke behandeling in het democratisch proces.
• Wij bevestigen het recht op vrijheid van meningsuiting voor iedereen, alleen onderworpen aan beperkingen zoals voorgeschreven in het internationaal recht - wetten die alle regeringen moet respecteren en handhaven. Wij verwerpen alle blasfemiewetten en beperkingen op het recht om godsdienstige of niet-religieuze levenshoudingen te bekritiseren.
• Wij stellen het beginsel van één wet voor allen, zonder speciale behandeling voor minderheden, en geen jurisdictie voor religieuze rechtbanken voor de regeling van burgerrechtelijke zaken of geschillen in het gezin.
• Wij verwerpen iedere vorm van discriminatie bij tewerkstelling (andere dan voor religieuze leiders) en de verstrekking van sociale diensten op grond van ras, religie of geloof, geslacht, klasse, kaste of seksuele geaardheid.
• Wij wijzen elke speciale consideratie voor religie in de politiek en het openbare leven af, en verzetten ons tegen de charitatieve, belastingvrije status en subsidies voor de bevordering van een religie als schadelijk voor de belangen van niet-gelovigen en die van andere religies. We verzetten ons tegen overheidsfinanciering voor geloofsscholen.
• Wij steunen het recht op seculier onderwijs, en bevestigen de noodzaak voor onderwijs in kritisch denken, het onderscheid tussen geloof en rede als gids naar kennis en in de diversiteit van religieuze overtuigingen. Wij ondersteunen de geest van vrij onderzoek en het onderwijs van de wetenschap vrij van inmenging van religie en zijn tegen indoctrinatie, religieuze of andere.

Goedkeuring door de conferentie van Kopenhagen, 20 juni 2010.

Gelieve dit zo breed als je kan te verspreiden naar mensen en groepen die pleiten voor een seculiere samenleving.

Dit artikel werd in het Nederlands vertaald door Rik Delaet en geplaatst op het weblog http://kritischdenkenpodcast.blogspot.com/

| | Auteur: Rik Delaet (vertaling)

IN AFWACHTING VAN ... KUNNEN WE EVEN NOORDWAARTS KIJKEN:

http://www.atheistischseculierepartij.nl/

Tien keer meer ontdopingen in Vlaanderen

Vorig jaar hebben tien keer meer Vlamingen zich uit het doopregister laten schrappen dan in "normale" jaren. Dat blijkt uit een rondvraag van de Coreliokranten. De grootste toename is er in het bisdom Antwerpen.

https://sites.google.com/site/ontdoping/

In de bisdommen Brugge, Gent en Hasselt is er sprake van een vertienvoudiging in 2010 tegenover het jaar ervoor. In het aartsbisdom Mechelen-Brussel waren er in september al dubbel zoveel aanvragen als in heel 2009. Het bisdom Antwerpen spant de kroon. Daar waren er vorig jaar 2.136 ontdopingen, tegen 139 in 2009.
 
Bij "ontdopen" wordt in het doopregister genoteerd dat je uit de Kerk bent gestapt. Zo'n "uittreding" kan ongedaan worden gemaakt. (belga/odbs)

Catch 22 voor fanatieke atheïsten

Hierna de resultaten van de opiniepeiling onder Egyptenaren van het PEW Research Centre (zie ook http://www.crif.org/index.php?page=articles_display/detail&aid=23543&returnto=search/search&artyd=5):

Democratie is te verkiezen boven elk ander systeem: 59%

Democratie kan ‘in bepaalde omstandigheden’ een zekere waarde hebben: 22%

De islam moet een belangrijke rol spelen in de politiek: 95%

De islam heeft een positieve invloed: 85%

Zelfmoordaanslagen zijn niet te rechtvaardigen: 80%

Extreem islamisme in de wereld is zorgwekkend: 70%

Het extreem islamisme in Egypte is zorgwekkend: 61%

Vrouwen moeten gescheiden zijn van mannen op de werkplaats: 54%

Dieven moeten gegeseld worden en hun handen moeten afgehakt worden: 77%

Overspelige vrouwen moeten gestenigd worden 82%

Islam afvalligen moeten gedood worden: 84%

VAN LIBERALES * zie links

Tot pakweg tien jaar geleden werd er nog nauwelijks over religie gesproken. Het wegvallen van de verzuiling en de secularisering zorgden er in een snel tempo voor dat mensen niet langer hun geloof pratikeerden. Vandaar de enorme terugval van het aantal dopen, kerkelijke huwelijken, biechten en vooral het kerkbezoek. Maar vandaag is de discussie over het belang en de zin van religies weer helemaal terug. Dat heeft ongetwijfeld te maken met de enorme belangstelling en vrees voor de orthodoxe islam die sinds de aanslagen van 11 september 2001 onderwerp van discussie vormt, en de tegenreactie in de vorm van een heropleving van het evangelisch christendom in de VS die zeker gedurende de twee ambtsperiodes van president Bush een enorme politieke impact verwierf. Toch gaan de discussies niet zozeer tussen de religies onderling. Toen Benedictus XVI in een toespraak de woorden van een Byzantijnse keizer citeerde die stelde dat Mohammed alleen maar slechte en inhumane dingen heeft gebracht, kreeg hij forse tegenwind uit islamitische hoek. De paus verontschuldigde zich snel en staat sindsdien vaak aan de kant van de moslimwereld, zoals met betrekking tot de positie van de vrouw, homoseksualiteit en de verwerping van godslastering naar aanleiding van de publicatie van en de rellen rond de Deense cartoons.

De ware strijd gaat sindsdien tussen alle vormen van radicaal geloof en het ‘nieuwe atheïsme’, een term waarmee men vooral verwijst naar meer strijdvaardige atheïsten zoals Richard Dawkins, Christopher Hitchens en Sam Harris. Die keren zich niet zozeer tegen de radicale islam maar tegen elke vorm van orthodoxe godsdienst die zich keert tegen het principe van de scheiding van kerk en staat, het recht op zelfbeschikking en de vrijheid van meningsuiting. In het bijzonder bestrijden ze alle pogingen van religieuze leiders en politici om het mythische denken opnieuw een vooraanstaande, bevoorrechte en onaantastbare plaats te geven in de publieke ruimte, in de burgerlijke wetgeving en in het onderwijs – denk aan de pogingen om het creationisme op gelijke hoogte te krijgen als het aanleren van de evolutietheorie. De felle houding van de ‘nieuwe atheïsten’ die bijvoorbeeld in Engeland en Nederland uitpakken met opvallende publiciteitscampagnes onder de slogan ‘Er bestaat waarschijnlijk geen God. Durf zelf te denken. En geniet van dit leven’ roept dan ook felle reacties uit onder gelovigen, maar zorgde ook voor een tweespalt binnen atheïstische en vrijzinnige kringen over de te volgen strategie tegenover de hernieuwde religieuze belangstelling. Volgens de enen moeten ze strijdbaarder worden, anderen blijven geloven in dialoog en wederzijds begrip.

Tot die laatste groep behoort alvast de Vlaamse filosoof en publicist Ludo Abicht. In een vorig boek, De Verlichting vandaag uit 2007, wierp hij zich op als een vurig verdediger van het actief pluralisme, een mistig containerbegrip dat voorbijgaat aan de essentie van de Verlichting, namelijk verder de weg op die Kant zo goed had aangegeven maar die door anderen werd genegeerd: de mogelijkheid voor elke mens om zelf iets van zijn of haar leven te maken. Het actief pluralisme is niets meer of minder dan een toegeving ten aanzien van de vermeende waarheidsaanspraken van de geopenbaarde godsdiensten en moet juist daarom bestreden worden. In zijn laatste boek De haan van Asklepios. Pleidooi voor een positief atheïsme gaat Ludo Abicht verder op zijn pleidooi voor een postreligieuze en derhalve seculiere samenleving, maar dan één waarin religies hun eigenheid kunnen behouden. Het klopt dat gelovigen bereid zijn om toegevingen te doen en hun eigen waarheid opzij te schuiven, maar niet de religieuze leiders. Zij zullen nooit aanvaarden dat mensen hun ethische normen in grote mate of uitsluitend baseren op de rede. In die zin is De haan van Asklepios een verdienstelijke poging om rede en geloof met elkaar te verzoenen, maar biedt het geen overtuigende oplossing voor een werkzame en harmonieuze multireligieuze samenleving.

Ludo Abicht stelt dat nogal wat atheïsten vertrekken van de superioriteit van de eigen overtuiging. Voor hem is dit een vorm van negatief atheïsme en daar heeft hij grotendeels gelijk. Al te vaak verdedigen atheïsten hun standpunten door te wijzen op de gruwelijkheden waartoe de beleving van de geopenbaarde godsdiensten geleid hebben. Terecht wijzen ze op het feit dat juist in naam van God de meest barbaarse misdaden werden gepleegd, denk aan de slavernij, de inquisitie, de massamoorden op anders- en ongelovigen, de onderdrukking van vrouwen, de afkeer voor homoseksualiteit en de bedenkelijke houding van kerkleiders ten aanzien van voorbehoedsmiddelen waardoor ziektes als aids zich op een snelle manier blijven verspreiden. Maar atheïsten slagen er te weinig in uit te leggen waarom hun wereldbeeld dan zo waardevol is. Dat was ook de cruciale boodschap in het beruchte essay Beminde ongelovigen van Anne Provoost. ‘Er moet een betere uitleg zijn bij onze godsverzaking, een die uitdaagt maar niet op zielen trapt’, aldus de auteur. Dat klopt. Al te lang hebben ongelovigen het atheïsme beschouwd als een evidentie zonder dat ze er de noodzaak, laat staan de werfkracht, voor uitlegden aan hun gelovige medeburgers. Ze dachten dat de secularisering een onstuitbare evolutie was die ‘verstandige’ mensen als vanzelf in de richting van de rationaliteit zou stuwen. Heel terecht stelt de auteur de vraag ‘of er iets is dat we tegenover die (blijkbaar opnieuw aantrekkelijke) God kunnen zetten.’

Er is dus behoefte aan een ‘positief atheïsme’ want, zo schrijft Abicht, het atheïsme kampt met ‘een gebrek aan een samenhangend, allesomvattend en wervend alternatief voor de traditionele religieuze levensbeschouwing’. Dat heeft natuurlijk in grote mate te maken met de rationele visie van de ongelovige op de eindigheid van het leven. Het geloof in een goddelijke almacht en een leven in het hiernamaals biedt heel wat mensen een zeker houvast, ook in de handelingen die ze vandaag stellen tegenover anderen. Wie goed doet zal daar later voor beloond worden, wie slecht doet wordt bestraft. Maar dat is geen écht moreel gedrag. We moeten als mensen niet goed doen opdat we daar later voor beloond zouden worden, maar gewoon om dat we een plicht hebben te zorgen voor medemensen zonder dat daar later een beloning tegenover staat. Een goddelijke beveltheorie is juist de negatie van de menselijke moraal op zich. Wie juist wil handelen omwille van een beloning, handelt moreel niet correct. Mensen moeten handelen op die manier waarop ze zelf behandeld zouden willen worden door anderen, zeg maar de toepassing van de ‘Gouden Regel’. Het besef voor een atheïst dat hij zondigt, moet liggen in het feit dat hij beseft dat hij onvoldoende deed om een medemens te helpen of dat hij medemensen door zijn handelen (of niet handelen) afremt in hun ontplooiing. En het is dan aan anderen om een dergelijk gedrag goed of af te keuren, zonder dat diegene die zijn plicht doet het omwille van die goedkeuring doet.

Anders gezegd, we moeten goed handelen zonder dat we daarvoor gelijk welke tegenprestatie verwachten, al is het nuttig, en misschien zelfs noodzakelijk, dat dergelijk gedrag publiekelijk gewaardeerd wordt. En bij slecht handelen, is het zelfs de plicht van anderen om dit aan de kaak te stellen. Ik vermoed dat Ludo Abicht het met dit alles eens zal zijn, maar steeds opnieuw keert hij terug naar de mogelijkheid om dit in overleg en samenwerking met religies te bereiken. ‘De vraag is dus niet of het seculier humanistische project, dat in het troebele licht van de twintigste eeuw serieus en terecht ter discussie werd gesteld, niet langer zonder een of andere vorm van religie kan overleven, maar of een bepaalde graad van samenleving en uitwisseling ermee niet een bron van verrijking kan zijn’, schrijft Abicht, en hij verwijst naar genereuze godsdienstige stemmen zoals Hans Küng die een moedig voorstel deed voor ‘de gezamenlijke uitwerking van een wereldethos’. Dat klinkt mooi, maar de huidige paus gelooft daar alvast zelf niet in, en dat lijkt me ook het geval voor orthodoxe Joden en moslims die het finaal nooit eens zullen worden over ‘universele morele normen’, al zeker niet als ze een seculiere grondslag zouden moeten hebben.

Opnieuw blijft Abicht steken in zijn project voor een ‘actief pluralisme’ dat onvermijdelijk zal uitmonden in een doodlopende straat. Anne Provoost geeft in haar inspirerende betoog een veel beter antwoord. ‘We bevinden ons aan de vooravond van hete tijden, beminde ongelovigen’, zo schrijft ze. ‘Er is behoefte aan een atheïstische missie, een stappenplan van het niet-geloof.’ De atheïst voelt daarbij geen behoefte om ‘tegenover zijn feilbaarheid een onfeilbare macht te zetten.’ Het atheïsme kan een wervend project worden voor zover we een reeks humanistische kernbegrippen opnieuw ontdoen van hun religieuze connotaties zoals rechtvaardigheid, medemenselijkheid, naastenliefde, zondebesef en zelfs de schepping. We moeten duidelijk maken dat dit allemaal kan verwezenlijkt worden vanuit een rationeel denken waarin de plicht ten aanzien van de zwakkere medemens centraal staat. Laat ons dus de kardinale deugden en de vermeende ‘goddelijke’ deugden vanuit de rede invullen en toepassen zonder dat we daarbij zwavel en wierook moeten hanteren.

We zouden zelfs nog een stap verder moeten gaan en de hypothese van het niet bestaan van God als basis kunnen hanteren voor ons moreel handelen. Zeker in deze tijden van migratie, globalisering en toenemende spanningen binnen onze multireligieuze samenleving maakt de hypothese dat God niet bestaat de weg vrij voor een universele seculiere moraal die ervoor zorgt dat mensen met uiteenlopende ideeën toch harmonieus kunnen samenleven. De aanvaarding van een aantal liberale grondrechten, zoals de vrijheid van meningsuiting, de gelijkwaardigheid van elke mens, de scheiding van geloof en staat, en het recht op zelfbeschikking, zorgt voor twee essentiële zaken. In de eerste plaats voor de bescherming van de unieke rechten en vrijheden van elk individu. Ten tweede zorgt het voor de ruimte waarin alle mogelijke diversiteit in denken en handelen mogelijk is, voor zover die niet in strijd zijn met het eerste punt. Daarmee wordt de werfkracht van het atheïsme duidelijk: wie wil dat onze kinderen in de multireligieuze samenleving van morgen in harmonie kunnen samenleven, kiest voor een autonome moraal.

Recensie door Dirk Verhofstadt

Ludo Abicht, De haan van Asklepios, Meulenhoff/Manteau, 2010

Ludo Abicht

dinsdag 22 maart om 20u: Dirk Verhofstadt in gesprek met Etienne Vermeersch
Liberales organiseert op 22 maart om 20 uur de voorstelling van het nieuwste boek van Dirk Verhofstadt onder de titel 'Dirk Verhofstadt in gesprek met Etienne Vermeersch. Een zoektocht naar waarheid'. Dirk Verhofstadt zal die avond Etienne Vermeersch interviewen over het ontstaan van het heelal, de eerste mens, het bestaan van Jezus, de misogynie in de Bijbel en de Koran, abortus en euthanasie, het belang van milieu, de rechten van dieren, het belang van kunst en de dood. De inkom is gratis maar reserveren moet op dirkv@liberales.be. De eerste 200 inschrijvers hebben een plaats. Dit vindt plaats in het Liberaal Archief, Kramersplein 23 te Gent.

Alle Nederlanders gedwongen hallal te eten

donderdag, 16 december 2010 12:41 Rolf Venema

Ik, Frans van Dongen, vind dat er een atheïstische partij moet komen.

En ik heb daar de volgende argumenten voor:

Ten eerste, omdat de religianten steeds verder oprukken. De invloed van religianten op vrijwel alle maatschappelijke vlakken wordt steeds groter: Ze bemoeien zich met vrije zondagen, met abortus, wetenschappelijk onderzoek, wat er in onze musea hangt, welke films eruit mogen komen, hoe ver cabaratiers mogen gaan en ongetwijfeld kunt U nog veel meer voorbeelden bedenken. Ons onderwijs kom ik straks op.
Of de te grote macht van de christenen de invloed van de islam onbedoeld groter maakt, bijvoorbeeld in het onderwijs of in de staatsomroep ? Of dat de christenen in het kielzog van de moslims ook weer een grote mond krijgen ? Ik weet het niet.
Feit is, dat het ongelovige deel van de burgerij in de talrijke bestuurslagen, die ons land kent, volledig ondervertegenwoordigd is. Het beste voorbeeld van de zogenaamde 'kloof' is natuurlijk het geloof. Aan de Haagse kant van de kloof is bijna iedereen, direct of indirect, met religie bezig. Aan onze kant bijna niemand.
Minister Ter Horst noemt het positieve discriminatie om in bestuusfuncties mensen te benoemen, die tot een groep behoren, die in de betreffende bestuurslaag ondervertegenwoordgd zou zijn. Zo moest bij de politie de chef per se een vrouw zijn. Ik vraag me af, of er zoiets voor atheïsten in het leven geroepen kan worden.

Het tweede argument is het 'principe-argument': In het parlement wordt het religiante geluid veel gehoord; in allerlei soorten, maten, smaken, geuren en kleuren. En het atheïstische geluid ? Niemand ! Oorverdovende stilte ! Sommigen zeggen er af en toe wel iets over, maar niemand zit daar als atheïst, als zodanig. Het is net, alsof we in een staat leven, waar je mag roepen, dat je in kabouters gelooft, maar als je daar niet in gelooft, kun je beter je mond houden; en je mag in ieder geval niet in het bestuur van het Gote Bos.
Het derde argument is, dat je met een partij duidelijk kunt maken, dat het ons niet alleen om het terugdringen van de islam uit bijvoorbeeld het onderwijs gaat, maar dat we alle godsdiensten uit de openbare ruimte willen weren. We kunnen door middel van partij-politiek duidelijk maken, dat we itt Wilders geen onderscheid wensen te maken tussen welke religies dan ook. Iedereen is vrij om z'n religie uit te oefenen, maar niet op school ! We beroepen ons op de principes van wat professor Israel de Radicale Verlichting noemt (Spinoza, Bayle, Meslier). Met lobbyisten blijft dit volkomen onderbelicht, want lobbyisten komen niet in het nieuws. Met een partij kun je uitdragen, dat het je om volledige Scheiding van Kerk en Staat gaat, terwijl je met een lobby-groep dermate achter de schermen werkt, dat je überhaupt minder uitdraagt.

Het derde argument, het onderwijs moet apart genoemd worden: Niet één vorm van religie moet in niet één vorm van onderwijs toegestaan worden. Noch op de lagere scholen, noch op de middelbare scholen, noch op de universiteiten. We zullen hiervoor dus niets minder als de grondwet voor moeten veranderen. Dat kan niet, als je niet aan politiek wil doen. Dat lukt niet met alleen maar lobbyisten; al is het maar, omdat de religiante lobby allesomvattend en allesdoordringend is. Met gekozen kamerleden heb je kans, om de macht van de religianten te doorbreken; in lobby-land ben je machteloos, een volkomen ongelijke strijd.

Mijn vierde argument is het "Imagine-argument": Zou het niet prachtig zijn, zou het niet van enorme historische betekenis zijn, en zou het niet tegelijkertijd om te gieren van de lach zijn, als er een parlementariër in de Tweede Kamer zat, al was het er maar één, die het atheïstische geluid liet horen ? "You may say, I'm a dreamer....".


En bovendien: Op een partij kun je stemmen, maar op een lobby niet !

Plannen voor Europese halal-hub op Liège Airport

• zaterdag 22 januari 2011, 08u18
• Bron: belga
• Auteur: bpr

De démarche kadert in de diversifiëring van de activiteiten van de vennootschap Liège Airport.

Een missie einde februari of begin maart naar Azië, die wordt geleid door Waals minister Jean-Claude Marcourt, zou meer duidelijkheid moeten brengen over het project.

Ter compensatie heeft de Islamitische Raad aangekondigd in de luchthavens van de Islamitische landen een hub voor anders- en niet gelovigen in te richten. ..... Of zou het weer een knieval met eenrichtingsverkeer zijn?

Om zalig te kunnen worden heeft de dode paus zich eens ingespannen en een nonnetje genezen van Parkinson. 1 (één) nonnetje en geen twee, en zeker niet alle Parkinsonisten. Zuinig is hij wel ofwel is zijne zaligheid tot niet meer in staat.

Is dat zustertje wel door een leger objectieve wetenschappers onderzocht? En waarom geneest hij dan dat ene nonnetje en laat de rest stikken? Als hij de kracht heeft om die ziekte te genezen en hij gebruikt die niet, dan is dat schuldig verzuim. Niet iets om fier over te zijn. Ook bij de beelden uit Haiti stel ik mij vragen. Als ik God dankbaar moet zijn omdat hij mij gered heeft, waarom heeft hij de anderen dan niet gered? Het antwoord ligt voor de hand: ik ben goed en dus het redden waard; de anderen zijn slecht en mogen dus creperen !

’Christenen hadden een lesje verdiend’

De aanslag op de kerk in Alexandrië dit weekend markeerde een nieuw dieptepunt in de verslechterende verhouding tussen moslims en christenen in Egypte. Kort voor deze terreurdaad peilde Trouw de stemming onder Egyptische christenen en moslims.

Egyptische militairen en politieagenten zetten op nieuwjaarsdag de omgeving af waar een bom is ontploft. © FOTO REUTERS

’De overheid behandelt ons als stront”, zegt koopman Mahmoed in de Zuid-Egyptische provinciehoofdstad Qena. Zelf is hij moslim, maar hij vertolkt een gevoel dat ook door zijn christelijke land- en provinciegenoten breed wordt gedragen.

De verhoudingen tussen christenen en moslims zijn in Egypte de afgelopen decennia sterk verslechterd. Het lijkt op een ontsteking, soms is de pijn even weg maar dan laait hij verhevigd op. Met als voorlopig absoluut dieptepunt de aanslag in Alexandrië, gepleegd op een moment dat de christenen nog moesten bijkomen van een andere gruwelijke terreurdaad, een jaar geleden in de Kerstnacht in het stadje Nag al-Hamadi in de provincie Qena. In Alexandrië lieten 21 kerkgangers het leven, in Nag Al-Hamadi zes.

Ondanks de verzuring hebben beide groepen soms een verassend eensgezinde kijk op de problemen van hun land. De christelijke auteur Amin Makram Ebeid zegt in meer gepolijste taal hetzelfde als koopman Mahmoed: „De staat ontneemt de mensen hun waardigheid.”

De onvrede zoekt een uitweg. Tot de kwellingen van het land van de tien bijbelse plagen behoren de gigantische overbevolking en armoede. Wantrouwen, in de hand gewerkt door vergaande rechteloosheid, ondermijnen de loyaliteit aan de staat. Andere, soms gevaarlijke nieuwe loyaliteiten komen daarvoor in de plaats.

De overbevolking komt sprekend tot uiting in cijfers. Het bewoonbare gedeelte van Egypte is zo groot als Nederland maar er wonen negentig miljoen mensen, vijfmaal zo veel als in Nederland. De hoofdstad Cairo beslaat een oppervlakte van Amsterdam en voorsteden maar herbergt meer mensen dan heel Nederland. En de statistieken geven maar een deel van de werkelijkheid weer, want veel baby’s komen niet in de burgerlijke stand terecht.

Binnen die enorme en snel groeiende bevolking vormen de christenen een krimpende minderheid. In absolute aantallen ziet het er nog wel indrukwekkend uit. In het land van de Nijl wonen ongeveer vijf miljoen christenen. De Protestantse Kerk in Nederland zou er jaloers op zijn. Toch is de relatieve achteruitgang onmiskenbaar. Christenen zelf noemen hogere cijfers maar de schatting dat ze nog maar zes procent van de bevolking uitmaken lijkt realistisch.

Deze dagen denken de christenen in de provincie Qena terug aan het drama, een jaar geleden in de kerstnacht, die koptisch-orthodoxe christenen vieren op 6 januari. Vanuit een auto vuurden onverlaten in Nag al-Hamadi op kerkgangers, na afloop van de kerstdienst. Er vielen zes doden. Tot ergernis van christenen zijn de snel opgepakte daders nog niet veroordeeld, laat staan opgehangen.

Over de achtergronden verschillen de lezingen. Was dit het bewijs dat Egyptische christenen blootstaan aan systematische vervolging, wat koptische organisaties in vooral de VS benadrukken? Had Al-Kaida er de hand in? Of was het een uitwas van tribale cultuur – berucht in het zuiden van Egypte –, van voortdurende strijd tussen groepen en clans, al dan niet onder een religieus sausje?

Feit is dat veel moslims, zonder de moorden goed te keuren, wel vonden dat de christenen een lesje hadden verdiend. Moslims waren boos omdat een christelijke jongeman een relatie was begonnen met een moslimmeisje. Volgens moslims was het een verkrachting, volgens christenen handelde het meisje uit vrije wil. Maar ook dan zou de affaire in moslimogen uit den boze zijn. Een seksuele relatie mag alleen binnen het huwelijk en verder is een huwelijk tussen een christelijke man en een islamitische bruid onmogelijk. Het omgekeerde, een huwelijk tussen een moslimman en een christelijke vrouw, mag wel.

Het ’lesje’ dat ineens alle leden van de christelijke gemeenschap zouden hebben ’verdiend’ vanwege wangedrag van een enkele geloofsgenoot, hadden ze overigens al gehad, ook voor de kerstmoordenaars toesloegen. Moslims staken christelijke winkels in brand, vooral in het stadje Farsjoet, woonplaats van de bewuste christelijke jongeman. Christenen plaatsten filmpjes van de brandstichtingen op YouTube. Ook afgelopen jaar brandden er winkels.

Mildere vormen van de rivaliteit zijn soms zichtbaar in het straatbeeld. In Nag al-Hamadi staat vlakbij het klooster een klein moskeetje, met een reusachtige minaret die uitsteekt boven de kloostertoren. Gelovigen vragen de priesters in dit klooster om allerlei soorten van raad. Deze mannen Gods weten precies wat er in deze provincie gebeurt maar ze zijn weinig mededeelzaam. Wel willen ze kwijt dat er twee soorten moslims zijn, goede en slechte.

„Ik voel me hier pas weer helemaal thuis als de moordenaars hun straf hebben gekregen”, zegt leraar Engels Abd Al-Masieh (’knecht van de Messias’). Hij deed iets opmerkelijks: hij woonde in Schotland, legaal met verblijfsvergunning, maar keerde naar Nag al-Hamadi terug, omdat hij in Schotland niet kon aarden. Zowat de hele Egyptische jeugd, moslim en christen, popelt juist om te emigreren en hunkert naar een Europese verblijfsvergunning. Als de sprong naar het buitenland onmogelijk is, beproeven ze hun geluk eerst in Cairo of Alexandrië.

Zoals Helbees Zaher. Ook zij studeerde Engels en werkt nu bij de Anglicaanse kerk in de hoofdstad. Ze is 25, meerderjarig dus. Maar dat zij als alleenstaande vrouw zonder familie zich in Cairo vestigde, was voor Zuid-Egyptische begrippen een culturele revolutie. Onwrikbare cultuurpatronen wijken, wanneer er echt brood op de plank moet.

Binnenlandse ’migranten’ belanden vaak in wijken als Omraniyya, aan de rand van Gize, de westelijke tweelingstad van Cairo. De overbevolking openbaart zich hier in de vorm van straten die zes meter breed zijn. Beneden tenminste, tussen hogere verdiepingen is er minder ruimte, door de vooruitstekende balkons en buiten hangende was. Beneden dringt er bijna geen zon door, prettig in de verschroeiende zomer maar verder ongezond. Miljoenen Egyptenaren leven zo. De onverharde hobbelige straten zijn zelfs voor kleine taxietjes ongeschikt. Driewielige toktoks, meestal bestuurd door tieners van een jaar of twaalf scheuren hier rond.

De migranten uit het zuiden namen hun vetes mee naar Omraniyya. In november barstte de bom in dit stadsdeel, geheel gebouwd zonder vergunning of enige vorm van planning. De koptische kerk had er, met vergunning, een dienstencentrum ingericht. Maar de overheid voelde zich getart toen de christenen het gebouw wilden uitbreiden met een kerk. De ME kwam in actie, koptische jongeren ook. Volgens media hadden die laatsten een strijdmacht opgetrommeld van drieduizend man. Er vielen twee doden. Christenen ontkennen dat hun jongeren wapens zouden hebben gebruikt, tenminste, nou ja, afgezien van wat molotovcocktails .

Al deze spanningen doen zich voor in een periode waarin Egypte wacht op ingrijpende veranderingen. De hoogbejaarde president Moebarak leidt de staat, de kerk is in handen van de ongeveer even oude patriarch Shanoeda. Beide voormalige oorlogshelden zullen het niet lang meer maken. Zowel de staat als de kerk moeten zich in deze onzekere tijd verweren tegen ernstige verwijten. Volgens veel christenen is de staat door nalatigheid medeplichtig aan de misdaden van extremisten.

Staatsfunctionarissen klagen op hun beurt dat de kerk zich ontwikkelt tot een staat binnen de staat. Ze verwijzen naar de verwikkelingen rondom Wafaa Constantine, vrouw van een christelijke priester. In 2004 zei ze dat ze moslima wilde worden. Volgens christenen hadden moslims haar tot die stap gedwongen. Een enorme rel volgde. De staat, totaal in verlegenheid, liet kerkleiders met Wafaa praten. Ze zonderden zich vijf dagen met haar af, waarna ze bekendmaakten dat Wafaa christen bleef.

Sindsdien is ze niet meer in het openbaar verschenen. Volgens de kerk verblijft ze in een klooster, volgens geruchten is ze dood. Onlangs ontfermde Al-Kaida zich over Wafaa, met een gruwelijke aanslag op een kerk in nota bene Bagdad, opgedragen aan de priestersvrouw.

En nu, met de aanslag tijdens de jaarwisseling op de kerk in Alexandrië, blijkt dat de terreurclub mogelijk haar werkterrein verlegd heeft: naar Egypte zelf.

© Trouw 2011

De erkenning van de Moslimexecutieve vervalt vandaag, maar dat belet niet dat de federale regering haar zopas een subsidie van 428.500 euro toekende. Het gaat om geld voor de werking van afgelopen jaar.

Na zware interne ruzies, betwisting van de interne verkiezingen en een onderzoek naar fraude werd de erkenning in 2008 opgeschort. Opeenvolgende koninklijke besluiten maakten de schorsing tijdelijk ongedaan. De erkenning is sinds 2008 al vier keer met zes maanden verlengd. De laatste verlenging loopt vandaag af.

‘Minister Stefaan De Clerck (CD&V) verwijst telkens opnieuw naar de hervormingen die de executieve aan het doorvoeren is, maar dat proces duurt nu al bijna drie jaar. Het is al van maart 2005 geleden dat er verkiezingen georganiseerd werden. De executieve is dus al lang niet meer representatief is voor de moslimgemeenschap. En ik meende mij te herinneren dat dat toch haar bestaansreden was', zegt Weyts.

Het budget van de executieve werd in 2009 fors verhoogd van een goeie 200.000 euro naar 426.000 euro. Ook dit jaar gaat het om 428.500 euro. Daarvan is ruim 32.000 euro ingeschreven onder de noemer ‘overleg hervorming'.

Volgens Weyts moet de regering de Moslimexecutieve helemaal de wacht aanzeggen. ‘Die financiering moet gewoon stopgezet worden. Minister De Clerck heeft lang genoeg met zijn voeten laten spelen. Een overheid moet zich niet te veel bemoeien met het representatief orgaan van een godsdienst, dat klopt. Maar de overheid heeft ook de plicht om vakkundig met belastinggeld om te springen. En dus moeten er voorwaarden gelden inzake representativiteit en efficiënte besteding van de middelen.'

Om de impasse compleet te maken, hangt er de Moslimexecutieve nog een uitspraak van de Raad van State boven het hoofd. De auditeur oordeelde eind 2009 dat de samenstelling ongeldig is. Dat zou betekenen dat alle beslissingen, zoals de benoeming van islamleerkrachten of de erkenning van moskeeën, sinds 2005 ongeldig zijn.

HITLER WAS GEEN ATHEÏST II.

In het vorige deel van deze serie, hebben we door middel van citaten uit Mein Kampf, aangetoond dat Hitler geen atheïst was. Christelijke en sommige islamitische fundamentalisten beweren in hun evangelisatie en propagandalektuur dat Hitler een atheïst was, en het Nazisme een atheïstische beweging. Zij gebruiken dat als argument om atheïsme en secularisme in een kwaad daglicht te stellen. Wie na het lezen van de diverse citaten uit toespraken en Mein Kampf nog niet overtuigd is, hebben we nog een aantal ‘fraaie’ plaatjes. Overduidelijke conclusie: Adolf Hitler was geen atheïst, en het Nazisme was geen atheïstische beweging.

Hitler in gebed.

De kardinaal inspecteert de troepen.

Hitler groet de kardinaal.

Nazi officieren groeten de paus.

Gesp van Duitse legerriem, met de veelzeggende tekst ‘Gott mit uns!’

Bladzijde uit het Duitse antisemitische kinderboek ‘Der Giftpilz’, met daaronder de tekst: ‘Als je een kruis ziet, denk dan aan de verschrikkelijke moord die de joden pleegden op Golgotha.’

Hitler verlaat de kerk in Wilhelmshaven.

Hitler groet de bisschop.

Combinatie van christelijk kruis met swastika.

Nazi munt met afbeelding van een kerk.

Kardinaal Pacelli (werd later Paus Pius XII) tekent een concordaat met Duitsland, in de aanwezigheid van Nazi kopstukken. 1933.

Ontmoeting met hooggeplaatste geestelijken.

Hitler ontmoet de paus en kardinalen.

Pius XII op visite bij de nazi’s.

Hoogwaardigheidsbekleders van de kerk roepen: ‘Heil Hitler!’

Hitler in gesprek met zijn geestverwant Hadj Amin al-Hoesseini. Dit keer geen katholiek, maar een moslim. De grootmoefti van Jeruzalem, Hadj Amin al-Hoesseini (interessant detail; al-Hoesseini was de oom van PLO leider Yasser Afafat), was in de jaren 20 en 30 verantwoordelijk voor gewelddadige acties tegen de joden in Palestina. In 1941 vluchtte de moefti naar Nazi-Duitsland waar hij op 28 november van datzelfde jaar een ontmoeting had met zijn geestverwant Adolf Hitler. Hij bezocht de concentratiekampen en vroeg aan Hitler om ook vernietigingskampen te bouwen in het middenoosten. Daarnaast rekruteerde de moefti tienduizenden islamitische strijders voor de SS.

Hitler was een grote bewonderaar van de beroemde kerkhervormer Maarten Luther. In Mein Kampf schreef Hitler: ‘Tot deze groep van grootsten behoren echter niet alleen de waarlijk grote staatslieden, maar ook alle andere grote hervormers. Naast Frederik de Grote staat hier zowel Maarten Luther als Richard Wagner.’
In de geschiedenisboekjes op onze scholen wordt Luther vaak als een dappere held neergezet, omdat hij het op durfde te nemen tegen de machtige Katholieke Kerk. Wat men er meestal niet bij verteld is dat deze ‘held’ één van de gruwelijkste antisemieten is uit de geschiedenis. In de volgende passage uit een boek (‘Von den Juden und ihren Lügen’) dat Luther in 1543 schreef, vinden we een blauwdruk voor de holocaust.

1. Maarten Luther schreef: ‘Erstlich, das man jre Synagoga oder Schule mit feur anstecke und, was nicht verbrennen will, mit erden überheufe und beschütte, das kein Mensch ein stein oder schlacke davon sehe ewiglich.’
2. ‘Zum anderen, das man auch jre Heuser des gleichen zerbreche und zerstöre, Denn sie treiben eben dasselbige drinnen, das sie in jren Schülen treiben Dafur mag man sie etwa unter ein Dach oder Stall thun, wie die Zigeuner, auff das sie wissen, sie seien nicht Herren in unserem Lande“
3. ‘Zum dritten, das man jnen nehme all jre Betbüchlein und Thalmudisten, darin solche Abgötterey, lügen, fluch und lesterung geleret wird’
4. ‘Zum vierten, das man jren Rabinen bey leib und leben verbiete, hinfurt zu leren’
5. ‘Zum fünften, das man die Jüden das Geleid und Straße gantz und gar auffhebe’
6. ‘Zum sechsten, das man jnen den Wucher verbiete und neme jnen alle barschafft und kleinot an Silber und Gold, und lege es beiseit zu verwaren’
7. ‘Zum siebenden, das man den jungen, starcken Jüden und Jüdin in die Hand gebe flegel, axt, karst, spaten, rocken, spindel und lasse sie jr brod verdienen in schweiz der nasen.’

De best mogelijke wereld

boek vrijdag 26 november 2010

Steven Nadler

De meeste mensen op aarde geloven dat de wereld en de mens door God geschapen zijn. Over de manier waarop hij dat deed, bestaan verschillende versies. In de Bijbel (Genesis) wordt uitgelegd hoe dat gebeurde. Eerst schiep hij drie ruimtes: licht en duisternis, het uitspansel met de lucht eronder, en de zeeën en het vasteland. Daarna tooide God deze drie ruimtes met bewoners: de hemellichamen, de vissen en vogels, en de dieren en mensen. En op de zevende dag rustte hij uit. Aan de hand van het boek Genesis kon de Ierse aartsbisschop James Ussher in het midden van de zeventiende eeuw zelfs exact het moment berekenen waarop de schepping had plaatsgevonden. Hij kwam uit op zondag 23 oktober 4004 voor Christus om negen uur ’s morgens, en daar kan geen geoloog een dag aan toevoegen. In 1701 nam de Kerk van Engeland deze datum trouwens op in haar officiële Bijbel. Binnen de islam gaat men er van uit dat Allah eerst de engelen schiep, daarna de djinns en tenslotte de mens uit klei. De hemel werd volgens de Koran geschapen in zeven lagen. De aarde werd met planten bedekt en Hij schiep vogels in de lucht, vissen in het water en landdieren op aarde. In Genesis staat dat God zag dat wat Hij geschapen had goed was en zo was ook de mening van de kerk en haar leiders. Volgens de Duitse filosoof en wiskundige Gottfried Leibniz is de wereld zoals die is, zelfs de best mogelijke van alle werelden.

Over Leibniz en zijn tijdgenoten Antoine Arnauld en Nicolas Malebranche schreef de Amerikaanse filosoof Steven Nadler het boek De best mogelijke wereld waarin hij een beeld schetst van de intellectuele activiteiten in het Parijs van de tweede helft van de zeventiende eeuw. Eén van de centrale vragen die men toen wou beantwoorden was die van het kwaad. Waarom bestaan zonde en pijn in een wereld die is geschapen door de wijze en almachtige God? Waarom overkomen goede mensen slechte dingen en slechte mensen goede dingen? Wie of wat is God eigenlijk? Dat men in die periode over dergelijke thema’s nadacht hoeft niet te verwonderen. Gedurende de voorafgaande eeuw was Europa het slagveld geweest van gruwelijke godsdienstoorlogen tussen katholieke, lutheriaanse en calvenistische troepen die niet alleen veel mensenlevens kostte, maar ook de traditionele denkbeelden over God en de plaats van de mens op zijn grondvesten deed daveren. Leibniz werd geboren in 1646, twee jaar voor de Vrede van Westfalen die een eind moest maken aan de oorlogen, maar die ook nadien nog verder doorgingen. Als filosoof, natuurwetenschapper en wiskundige had hij zich tot ambitieus doel gesteld om de Europese christenheid te verzoenen.

Dat wou hij niet bereiken via een vredesverdrag, maar door het voeren van een nieuwe kruistocht, ditmaal tegen de Egyptenaren teneinde de oprukkende Turken te kunnen tegenhouden. Door samen te vechten tegen de ‘ongelovigen’, zo redeneerde Leipzig, zouden de Europese christenen hun verschillen kunnen overstijgen en zo opnieuw verenigd worden. Met dit plan trok hij in 1672 naar Parijs om er de Franse koning te overtuigen, maar die had daar weinig oren naar. In de Franse hoofdstad is op dat ogenblik een felle discussie bezig tussen de cartesianen en de aristotelische filosofen onder meer over het wonder van de eucharistie waarbij volgens de kerk de substantie van het brood letterlijk werd vervangen door het lichaam van Christus. Descartes die in 1650 stierf had dit betwijfeld en zijn boeken werden in 1663 op de Index van de Verboden boeken geplaatst. Leibniz leerde in Parijs het cartesianisme kennen en kwam er in contact met Nicolas Malebranche en Antoine Arnauld. Die laatste was een jansenist. ‘Ons geloof geldt de waarheid en niet het gezag, tenzij dit met de waarheid samenvalt. Anders zouden we, wanneer dit gezag zich vergist – en zoals iedereen weet kan dit pausen en bisschoppen in feitelijke kwesties heel goed gebeuren – verplicht zijn uit eerbied voor het gezag in onwaarheid te geloven’, aldus Arnauld waarmee hij in aanvaring kwam met de katholieke kerk.

‘Leibniz, Arnauld en Malebranche vormen de Grote Driemanschap van het intellectuele leven op het Europese vasteland in de tweede helft van de zeventiende eeuw, misschien alleen geëvenaard door Hobbes, Locke en Newton in Engeland’, schrijft Nadler. Hiermee gaat de auteur ietwat onbegrijpelijk voorbij aan andere invloedrijke filosofen die in die periode aan de slag waren in Nederland, namelijk Pierre Bayle, en vooral Spinoza met wie Leibniz trouwens correspondeerde. Die twee laatsten hadden zich immers, anders dan Leibniz en co, ingezet voor verdraagzaamheid, een redelijke benadering van de godsdienst, en een kritische lezing van de Bijbel. Terwijl Leibniz zijn theodicee verkondigde met de stelling dat we op de best mogelijke van alle werelden leven, begon men vraagtekens te plaatsen achter de visie dat God almachtig, alwetend en algoed is. Waarom nam God het kwaad niet weg? Waarom kwam hij met zijn almacht niet tussen bij de vele schendingen van de goddelijke geboden? En nog fundamenteler: ‘waarom is er ook maar enig kwaad in Gods schepping?’ Bayle opperde zelfs ‘dat een samenleving van atheïsten deugdzamer kan zijn dan een samenleving van belijdende christenen’. Maar Leibniz bleef erbij dat ‘aangezien God oneindig wijs is, (hij) feilloos weet welke wereld de beste is; en aangezien hij oneindig goed is, schept hij die’.

Dat betekent volgens Leibniz bijvoorbeeld dat we misschien wel pijn en tegenslag te verduren krijgen, ‘maar alleen omdat dit alles uiteindelijk leidt tot geluk’. Ook Malebranche schreef enigszins cryptisch dat Gods werk ‘zo volmaakt als mogelijk is, echter niet in absolute zin maar in verhouding tot de middelen volgens welke het is uitgevoerd’. Later zou Voltaire in zijn roman Candide ou l'optimisme brandhout maken van deze visie. Het idee van ‘de best mogelijke wereld’ kreeg vooral in de twintigste eeuw een finale klap toegediend met Ieper, Nurenberg, Auschwitz, Hiroshima en Sarajevo als voornaamste voorbeelden van wat we hooguit een ‘theodicee van de apathie’ zouden kunnen noemen. Dat Leibniz zelf twijfels moet gehad hebben over zijn ideeën blijkt uit zijn interesse voor Spinoza. Die had in zijn Theologisch-politiek traktaat betoogt ‘dat de Bijbel niet van goddelijke oorsprong is, maar een louter menselijk literair werk’ en dat de openbaring en wonderen producten van de verbeelding waren, waarmee hij zich de woede van zowel Joden en christenen op de hals haalde. Hij werd dan ook aanzien als een afvallige en openlijk verketterd. Ook door Leibniz zelf het Traktaat omschreef als ‘het afgrijselijke boek’, Malebrache noemde Spinoza ‘die onheilige man’ en Arnauld omschreef hem kortweg als ‘een zuivere atheïst’, in die tijd zowat het ergste dat men over iemand kon zeggen.

Dit boek van Nadler geeft wel een goed beeld van de grote twijfels die in de 17de eeuw ontstonden rond de vermeende rechtvaardigheid van God. Die vormden de aanzet van heel scepsis tegenover de ethische waarde van de goddelijke beveltheorie. Want mocht men niet moorden omdat het God het verbood of omdat de rede ons zegt dat dit moreel niet juist is? Pas met Immanuel Kant en zijn categorische imperatief komen we in een rationeel systeem waarbij de rede de grondslag vormt van de ware moraliteit. Al blijven er tot de vandaag religieuze obscurantisten en fundamentalisten actief die het woord van God als alleenzaligmakend beschouwen.

Recensie door Dirk Verhofstadt

Steven Nadler, De best mogelijke wereld, Atlas, 2009, blz. 352

Steven Nadler

Links

mailto:verhofstadt.dirk@pandora.be

Misschien, als je naar houvast zoekt in deze wereld en je aarzelt hoe je je als mens ‘vrijdenkend’ kunt ontwikkelen, is het de moeite waard het boek Geleefde Brieven van filosoof Floris van der Berg te lezen. Het is een atheïstische ontwikkelingsroman, waarin student Justus aan zijn vriend Thomas schrijft dat ‘religie een gevaar is, maar de losgeslagen moraal in Nederland ook’. Een roman echter, waarin de beperkingen van het atheïsme pijnlijk duidelijk lijken te worden.

Want als atheïst, of zoals Van den Berg het formuleert, als ‘postmoderne rationeel denkende vrijdenker’, zou je voor je ontwikkeling natuurlijk ook kennis kunnen nemen van de essentie van religie, als mogelijke ‘hulpbron’ ter bestrijding van die losgeslagen moraal. Bij die moraal is immers de tolerantie ook zoek – dus niet alleen bij de gelovigen, zoals Justus schrijft?

“Ik ben een agnost, voor wie de vraag of god al dan niet bestaat volkomen irrelevant is.” En hij gaat nog verder: “Hoe zit het dan met de pluraliteit van religies? Is er één god in vele manifestaties, is er één boek? Hoe zit het dan met de Koran en het Nieuwe Testament dat door de joden niet erkend wordt? Het heeft allemaal geen enkele zin, een gelovige is helemaal van de kaart, hoe redelijk en normaal ze er ook uit zien, ze geloven in god en weten zeker dat hij bestaat. Geloven is echter op geen enkele grond gebaseerd, behalve innerlijke ervaring die ook psychologisch geduid kan worden door de projectietheorie.” (Geleefde Brieven)

De vrijdenker zou pogingen kunnen ondernemen de vrijheid die religie ook kan bieden, te onderzoeken. Nu ziet Justus religie alleen maar als gevaar. Dan kijkt hij niet dieper dan de oppervlakte, denkt allesbehalve vrij, maar door het atheïsme begrensd.
Zeker als hij zegt: “Alles is zinloos, niets doet er meer toe. Het heeft geen zin om god te vereren. Het heeft geen zin om te wachten op een beter leven na de dood. Er is alleen de open tijdspanne tot de dood, voor iedereen, altijd weer. Dat maakt dat het leven ultiem zinloos is, want we zijn niet geboren om god te dienen op aarde en later in de hemel te komen. Er is alleen het leven en de wereld zoals wij die dankzij onze zintuigen kunnen ervaren.”

Deze uitspraak zou, juist in een ontwikkelingsroman, kunnen leiden tot een verdieping die de zintuigen overstijgt, en misschien is een uitstap naar iets dat die zinloosheid overstijgt de verdiepende ontwikkeling.
Maar Justus ziet slechts de mogelijkheid ziet dat onze beschaving op haar einde loopt. ‘De opvolgers zullen gelovigen zijn, die onder tolerantie verstaan het gehoorzamen aan gods wetten en geboden, volgens hún interpretatie wel te verstaan.’

Recensist Wim Aalten, auteur van Motorrijden zonder God zegt dat Geleefde Brieven hem veel heeft geleerd over filosofie. ‘Maar het is ook een boek dat je pakt en ontroert. Dat uitdaagt om na te denken en prikkelt om je een mening te vormen.’
Dat lijkt mij ook. Ik krijg er visioenen van hoe Justus ontwikkeling verder kan gaan, niet blijft hangen in ‘postmodern rationeel vrijdenken’, maar religie integreert in zijn leven als antwoord op gevoelens van zinloosheid. Ik meen, dat je dan pas echt kan ‘vrijdenken’.

© Paul Delfgaauw

Floris van den Berg, ‘Geleefde Brieven I: Prometheus’, Papieren Tijger/ De Vrije Gedachte, 2009, 237 pgs.

 zaterdag 27 november 2010

ATHEISME EN HUMOR

ICC Gent Citadelpark 1 - 9000 Gent

programma

10:30    Ontvangst door Frederik Dezutter, voorzitter Humanistisch Verbond Gent
10:40    Jean Paul Van Bendegem, filosoof
11:10    Paul Cliteur, filosoof
11:40    Pauze
12:00    Nigel Williams, stand-up comedian presenteert ‘Geloof mij!’
13:00    Receptie

Inschrijvingen verplicht bij Ria Gheldof
Humanistisch Verbond Gent
Geuzenhuis - Kantienberg 9 - 9000 Gent - 09/220 80 20
hvv.gent@geuzenhuis.be - www.geuzenhuis.be

Inkom inclusief receptie: €15

Naar de invoering van een kerkbelasting

column vrijdag 22 oktober 2010

Gwendolyn Rutten

What's in a name? That which we call a rose, by any other name would smell as sweet. - Shakespeare, Romeo and Juliet (II, ii, 1-2)

Het debat over de kerkbelasting woedt volop. Vertrekkend vanuit een maatschappelijke en politieke reflectie in het algemeen en in het licht van de recente gebeurtenissen in het bijzonder, groeit de vraag naar een transparante en budgettair beheersbare financiering van religie en levensbeschouwing op basis van vrije keuze. Die vraag heeft niks te maken met rancune, noch met een onweerstaanbare drang naar beeldenstorm. Wie dat beweert, speelt al te gemakkelijk in op gekwetste emoties en verkiest populisme boven rationele en maatschappelijk correcte argumenten.

Wie voorbij de waan van de dag naar het dossier van de ‘kerkbelasting’ kijkt, ziet immers glashelder dat transparantie en objectivering in de financiering een legitieme vraag betreft. In 2006 formuleerde een zogenaamde Commissie van Wijzen – die zich op vraag van vicepremier Laurette Onkelinx in de materie van de federale financiering van religie en vrijzinnigheid verdiepte – de volgende bedenking: ‘demografische evoluties brengen het levensbeschouwelijke landschap in beweging. Bij de traditionele erediensten en de georganiseerde vrijzinnigheid doen zich lange termijn verschuivingen voor in hun aanhang. De globalisering en de daaruit vloeiende migratiebewegingen hebben eveneens een impact op de levensbeschouwelijke realiteit. De behoeften van de bevolking veranderen sneller dan in het verleden.’ Het rapport maakt ook duidelijk dat de verdeling van de federale middelen voor religie en levensbeschouwelijkheid in de huidige kostprijsfinanciering gebaseerd is op onderling incoherente criteria. Zo is voor de katholieke eredienst het aantal inwoners van de circonscriptie – onafhankelijk van hun geloof – richtinggevend, terwijl voor andere erediensten het aantal gelovigen of aanhangers in aanmerking wordt genomen.

De Commissie van Wijzen leverde een omstandig verslag af. U zal er bijvoorbeeld ook lezen dat we in onze Grondwet instemmen met een financiering van religie en vrijzinnigheid. We hebben dus niet gekozen voor een complete scheiding van kerk en staat die religie niet financiert, zoals in Frankrijk het geval is. We kennen ook geen heffing – of kerkbelasting – zoals die bijvoorbeeld in Duitsland of Italië bestaat. België – dat zal u misschien niet verrassen – koos voor een sui generis constructie, waarmee we als samenleving een vergoeding voorzien voor de sociale dienstverlening die erkende religies (en later ook de levensbeschouwelijkheid) aan ons verlenen. Ingevolge de historische context en de opeenvolgende staatshervormingen, is de totale financiering een meerlagig, ondoorzichtig en complex gegeven. Alleen al om die reden is het debat dat nu op gang komt, een goede zaak. We zijn ons immers allemaal bewust van de evidentie van goed bestuur en de opdracht van de samenleving om verantwoord om te gaan met schaarse middelen.

Toch leidt die vaststelling an sich niet tot een grote omwenteling van het systeem. Zoals vaak liggen theorie en praktijk behoorlijk ver uit elkaar. In theorie – of anders gezegd, als we met een blanco blad zouden kunnen beginnen – is de keuze voor een ‘kerkbelasting’ naar Italiaanse inspiratie, wellicht een erg aantrekkelijke methode. In zo een systeem van financiering via belastingen, kan de burger via een ‘fiscaal referendum’ een bepaald percentage van zijn of haar belastingen toewijzen aan erkende godsdiensten of andere organisaties. Denk daarbij niet alleen aan vrijzinnigheid, maar ook aan organisaties die zich bezighouden met ontwikkelingssamenwerking of het milieu bijvoorbeeld. In de praktijk is dit model in ons land niet zomaar te kopiëren. Er rijzen vragen met betrekking tot bevoegdheidsverdeling, de herziening van de grondwet, de privacy, de aanpassing van fiscale aftrekken en het te vermijden gevolg dat dit zou leiden tot een belastingverhoging en een toename van de fiscale druk. Toch mogen die bedenkingen ons er niet van weerhouden om de oefening te maken. Voor elk bouwwerk heb je immers een plan nodig en wordt ook een eerste steen gelegd.

Die eerste steen ligt logischerwijze in de noodzakelijke en haalbare aanpassing van de federale financiering voor religie en vrijzinnigheid. Er is nood aan een voorstel dat de onhoudbare scheeftrekking in de financiering (stap voor stap) rechttrekt. Om het principe van neutraliteit van de staat te garanderen, hebben we bovendien ook kwantitatieve criteria nodig die kunnen zorgen voor een neutrale verdeling en die overeenstemt met de maatschappelijke realiteit anno 2010. Voor liberalen komt hier de vrije en anonieme keuze van mensen op de eerste plaats. De aanpassing van de federale financiering is misschien geen kerkbelasting in de strikte betekenis van het woord. Maar what’s in a name? Het zet de principes van transparantie, neutraliteit en vrije keuze om in de praktijk. Voor de politiek is deze discussie een gigantische uitdaging. Slagen we erin om woorden om te zetten in daden? Durven we knopen doorhakken en met open geest, zin voor nuance en respect voor elkaar dit thema te plaatsen in de 21ste eeuw? Ik geloof van wel, al was het maar omdat optimisme nog steeds onze morele plicht is.

Gwendolyn Rutten

Gwendolyn Rutten

Links

mailto:gwendolynrutten@yahoo.com

Sharia4you in debat met Filip Dewinter (Gunktv Jurgen Verstrepen Zwartwit)

http://www.youtube.com/watch?v=qzH01TdvNuI&feature=yo...

http://www.youtube.com/watch?v=ycGPkC4Vp0w&feature=ch...

Nonbeliever vs. Atheist

The Secular Outlook

boek vrijdag 08 oktober 2010

Paul Cliteur

Wie eenmaal de stelling heeft ingenomen dat religie liefde en vrede is, zoals door het lezen van het werk van de ex-non Karin Armstrong, is schijnbaar met geen mogelijkheid van gedachten te veranderen. In de wetenschapsfilosofie spreekt men van immunisatie-strategieën wanneer mensen een onhoudbare stelling staande proberen te houden met nepargumenten en omtrekkende bewegen. Toch kan een filosoof weinig anders dan proberen met behulp van de rede en door middel van argumenteren andersdenkenden te overtuigen. Filosoof Paul Cliteur doet precies dat in zijn doorwrochte pleidooi voor secularisme. Oud-burgemeester, thans fractievoorzitter van de PvdA, Job Cohen is het prototype van de fellow traveller van het islamisme. Hoewel zelf seculier biedt hij ruimte aan islamisten door gelovigen als gelovigen met open armen te ontvangen en ze, in de hoedanigheid van burgermeester van Amsterdam, te subsidiëren en daarmee ruimte te geven voor hun intolerantie.

Toen ik de index van The Secular Outlook inkeek zag ik tot mijn verbazing dat Job Cohen in het boek niet genoemd wordt. Dat heb ik er dus zelf in gelezen. Het gaat erom dat er een nieuw soort fellow traveller is: de fellow traveller van het islamisme. In de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw sloten fellow travellers hun ogen voor de totalitaire kanten van het communisme zoals dat onder de dictators Stalin, Mao en Pol Pot gestalte kreeg. De filosoof Jean-Paul Sartre was het icoon van de linkse blindheid voor de kwade kanten van het communisme. Het lijkt erop alsof met name linkse intellectuelen vatbaar zijn voor fellow travellership. Het probleem is thans dat dit van invloed is op beleid. Cliteur, in de traditie van de Franse liberaal Raymond Aron, waarschuwt voor de donkere kant van religie, bekritiseert de fellow travellers en hij houdt een pleidooi voor een open samenleving waarin de vrijheid van het individu centraal staat en die steunt op seculiere principes.

Hoewel het woord secularisme in het publieke debat vaak wordt gebruikt is lang niet altijd duidelijk wat er met het begrip bedoeld wordt. Filosoof Paul Cliteur verhelpt dit euvel met zijn (eerste Engelstalig) boek The Secular Outlook waarin hij het begrip secularisme haarfijn analyseert. Om the beginnen wijst hij op het onderscheid tussen secularisme en secularisering. Secularisering is een (sociologisch) proces over de afnemende mate van invloed van religie op de samenleving. Secularisme is een (politiek) filosofisch begrip over staatsinrichting en de grondslag van de moraal. Cliteur werkt het onderscheid, afkomstig uit mijn boek Hoe komen we van religie af? Een ongemakkelijke liberale paradox (2009), tussen politiek en moreel secularisme uit. Politiek secularisme betreft de scheiding tussen religie en staat. Met moreel secularisme wordt bedoeld dat de moraal niet op religie wordt gegrondvest.

Cliteur bepleit het belang van een strikte scheiding tussen staat en religie, en tussen moraal en religie; met andere woorden, een seculier wereldbeeld behelst zowel moreel als politiek secularisme. De vorm van secularisme die Cliteur bepleit is zodoende een vorm van sterk secularisme. Liberalen hebben moeite met de rol van religie, en specifiek de islam, in de samenleving. De dominante liberale stroming is multiculturalisme: in een samenleving worden verschillende religies evenveel gesteund, gerespecteerd en getolereerd. Het grote probleem met het liberale multiculturele model is, dat onder de vlag van tolerantie intolerantie getolereerd wordt. Het multiculturele model werkt verzuiling in de hand. In een samenleving worden individuen in een zuil opgesloten waar ze toevallig geboren zijn, en dat kan dus ook een illiberale zuil zijn, waarin vrouwen en homoseksuelen worden onderdrukt.

The Secular Outlook is een post 9/11 boek, of preciezer een post-Van Gogh boek. Cliteurs centrale stelling is dat het gevaar van religieus, en met name islamistisch, terrorisme niet serieus genoeg genomen wordt. Cliteur is bezorgd over de (met name linkse) intellectuelen (die zelf meestal niet gelovig zijn) die van mening zijn dat religie per definitie alleen mooi, goed, vreedzaam en rechtvaardig is en dat als er mensen zijn die in naam van religie terroristische aanslagen plegen of anderszins intolerant zijn, dat deze lieden de vreedzame religie gekaapt hebben of misbruiken. Cliteur is van mening dat dit een mythe is en hij doet veel moeite om aan te tonen dat religie, en hij beperkt zich tot christendom, jodendom en islam, wel degelijk aanknopingspunten biedt om geweld en terrorisme te rechtvaardige en te motiveren. Cliteur gaat naar de bron terug en vindt in de zogenaamde heilige geschriften gruwelijke verhalen, zoals het verhaal van Abraham die bereid is zijn zoon te doden zodra hij meent dat god dat van hem vraagt.

Cliteur gaat uitgebreid in op apologieën die worden aangevoerd om aan te tonen dat ook de gruwelverhalen geïnterpreteerd kunnen worden als vreedzame stichtelijke parabels. Maar Cliteur houdt voet bij stuk: in de geschriften van de drie Abrahamitische religies staan tal van verhalen die aan kunnen zetten tot terroristische daden en die ook daadwerkelijk tot inspiratie en rechtvaardiging dienen voor hedendaagse religieuze terroristen. Cliteur wil niet dat de factor religie wordt weggelaten wanneer er beleid wordt gemaakt om terrorisme aan te pakken. Het is een taboe in politiek correct denken om religie aan te wijzen als deel van het probleem. Dit boek past dan ook bij het Nieuwe Atheïsme van Dawkins, Hitchens, Harris, Stenger, Grayling en anderen die allemaal wijzen op de gevaarlijke en negatieve kanten van religie. Dawkins houdt in zijn beroemde boek The God Delusion (2006) een pleidooi voor atheïsme. Cliteur kiest de politiek filosofische benadering en geeft prioriteit aan secularisme.

Toch sluit het atheïsme van Dawkins, en anderen naadloos aan bij het secularisme van Cliteur. Cliteur geeft ogenschijnlijk iets meer ruimte aan religie doordat hij discussie over het bestaan van god links laat liggen. In het politiek secularisme is er nog enigszins ruimte voor een private vorm van religie, religie als een vorm van vereniging of club zoals willekeurig welke andere vereniging. Maar Cliteur bepleit ook moreel secularisme, dat wil zeggen dat hij het gevaarlijk vindt wanneer mensen hun moraal baseren op religie. Moreel en politiek secularisme is de facto atheïsme, of een zeer liberale progressieve vorm van religie, zoals er in Nederland vele gelovigen, met name vrijzinnig protestanten, zijn die pro mensenrechten zijn, inclusief het homohuwelijk, abortus, euthanasie en de hele lijst met voor religie problematische issues. Wat deze vrijzinnigen dan precies geloven weten zijzelf ook niet.

Cliteur verwerkt in zijn studie een duizelingwekkende hoeveelheid literatuur, dat tot uiting komt in een zeer uitgebreid notenapparaat en bibliografie. Jammer is dat in het boek een concluderend hoofdstuk ontbreekt. Doordat Cliteur de lezer meevoert langs tientallen auteurs uit alle mogelijke hoeken die met veel detail worden bekritiseerd, of als medestander ten tonele worden gevoerd, bestaat het risico dat de lezer zich geen duidelijke conclusie kan vormen. Volgens mij zou de conclusie van het boek, zoals uit de ondertitel In defense of moral and political secularism, kunnen zijn dat (1) theïsme (i.c. jodendom, christendom en islam) de mogelijkheid biedt tot motivatie voor en rechtvaardiging van religieus terrorisme. Theïsme is dus een deel van het probleem, (2) dat veel intellectuelen die gevaarlijke kant van religie pertinent ontkennen (fellow travellership), (3) dat deze intellectuelen daarmee een cordon sanitaire vormen rondom de religieuze fanatici die een gevaar vormen voor de democratische rechtstaat en (4) dat een liberale open samenleving waarin de vrijheid van het individu centraal staat moet streven naar een sterke vorm van secularisme, zowel politiek als moreel, (5) dat de traditie van het (georganiseerde) vrijdenken een belangrijke rol speelt en (6) dat de vrijheid van expressie van fundamenteel belang is en dat dit de vrijheid omvat om religie te bekritiseren en te ridiculiseren (dit zijn volgens Cliteur dan ook de twee pijlers van het vrijdenken).

Ik ben benieuwd of Job Cohen als hij het boek uit heeft uitroept: ‘Potverdomme, zo heb ik het nog niet bekeken! Religie heeft ook een donkere, gevaarlijke kant. Het is beter om secularisme serieus te nemen! Ik zal toch mijn stem roeren en streven naar een sterkere scheiding tussen religie en staat. Laat ik me om te beginnen eens inzetten om artikel 23 over bijzonder onderwijs af te schaffen. Bedankt Paul, dat je me dat eens haarfijn hebt uitgelegd.’ Wat een naïeve gedachte. En frustrerend.

Recensie door Floris van den Berg
De recensent is filosoof en auteur van o.a. Filosofie voor een betere wereld.
Op zaterdag 16 oktober organiseert CFI Low Countries een (engelstalig) symposium ‘The Secular Outlook’ ter gelegenheid van het verschijnen van The Secular Outlook. Naast Cliteur zullen ook de filosofen Stephen Law en Herman Philipse spreken. Met Dick Metselaar, Rob Tielman, Floris van den Berg en Joep Schrijvers. Tijd: 13.00-17.00 uur. Locatie: Kromme Nieuwegracht 29 te Utrecht. Gratis en vrij toegankelijk.
De Vrijzinnige gemeenschap van Vilvoorde organiseert op vrijdag 22 oktober om 19u30 een lezing over 'Het Seculier Perspectief' met prof. Paul Cliteur. Dit vindt plaats in het Vrijzinnig Ontmoetingscentrum, Frans Geldersstraat 21 te Vilvoorde.

Paul Cliteur, The Secular Outlook. In Defense of Moral and Political Secularism, Wiley-Blackwell, London, 2010, 317 p.

Paul Cliteur

Links

mailto:Florisvandenberg@dds.nl

VERRIJZENIS VAN CHRISTUS

gebaseerd op baron D'Holbach : Histoire critique de Jésus-Christ (1770)

Officieel kent de kerk slechts 4 evangeliën die onder invloed van de Heilige Geest geschreven zijn: dat van de apostelen Mattheus en Johannes en van Marcus en Lucas, leerlingen van de apostelen. Volgens de chronologie van de kerk werd het laatste evangelie, dat van Johannes, geschreven 60 jaar na de dood van Christus. Johannes zou dan ongeveer 90 jaar geweest zijn ... Modern objectief Bijbelonderzoek situeert het ontstaan van de evangeliën echter enkele eeuwen later, toen de christenen moesten aantonen dat zij de continuïteit van de Joodse religie waren. De Romeinen hadden het immers niet zo met nieuwe godsdiensten.

Met de dood van Christus hadden de apostelen hun C4 gekregen. Zij waren een luxeleven gewend, leefden rijkelijk van de opbrengsten van voorspellingen, exorcisme en mirakels en dat zou nu voorbij zijn ? Het was voor hen duidelijk veel interessanter mensen te vangen dan vissen te vangen. Het is dan ook veel winstgevender de mensen te vertellen dat hij die tijdens zijn leven anderen uit de dood had opgewekt, zichzelf naar de levenden had teruggetoverd. Trouwens, volgens het evangelie had Christus dit voorspeld. De apostelen hadden er dus alle belang bij het lijk zo spoedig mogelijk te laten verdwijnen. Het lijk verdween reeds op de 2e dag, wat niet wil zeggen dat iedereen daar getuige van was. We zullen aantonen dat de bronnen elkaar voortdurend tegenspreken, meer zelfs : ze zijn het op zo goed als op geen enkele punt met elkaar eens, noch over plaats, noch over tijdstip, noch over de aanwezigen !

Merken we terloops nog op dat één van de apocriefe evangeliën (evangeliën die later door de reeds machtige kerk werden geschrapt als zijnde heidens), dat van Nicodemus, ons gedetailleerd uitlegt waarmee Christus de tijd tussen dood en verrijzenis doorbracht: hij maakte een uitstap naar de hel, bevrijdde daar Hogepriesters en Schriftgeleerden, ketent Satan vast, .... Hoe weten we dat? Nicodemus kan het moeilijk met eigen ogen gezien hebben, maar daar weet hij raad mee. 2 Lijken die en passant ook uit de dood gewekt zijn, vertellen dit aan Anne, de nicht van de Maagd Maria. Maar we noteren dat van de vele tientallen evangeliën (waarvan er tegenwoordig slechts 4 meer door de kerk erkend zijn) alleen Nicodemus dit verhaalt.

We kunnen nu drie manieren aantonen waarop Christus uit de grot kon komen. Indien hij niet dood was, dan is zijn verrijzenis niet verrassend. De grot waarin Christus werd geplaatst kon, wat zeer waarschijnlijk is, nog toegangen hebben. Zo kon niet alleen Christus op eigen houtje (1e) ontsnappen, maar konden anderen (2e) makkelijk het lijk wegdoen. Ten derde is er nog de mogelijkheid dat Christus nooit in die grot geplaatst werd.

Hoe ook, het was belangrijk direct het gerucht te verspreiden dat Christus terug in leven was. Zoals Paulus zelf zei: “Indien Christus niet verrezen is, dan is onze hoop ijdel”. Inderdaad, zonder deze 'coup de force' zou Christus roemloos opgenomen worden in de lange lijst profeten, helderzienden en andere flessentrekkers. Over het belangrijkste kenmerk van het christelijk geloof, het uit de dood opstaan van de zoon van God, is het belangrijk dat de feiten exact juist zijn. Dat de getuigen betrouwbaar zijn. Dat we met ons verstand, onze rede zonder schaamte kunnen zeggen: het verhaal klopt. Als betrouwbare getuige wordt ons de Bijbel opgedrongen, want de eerlijkheid verplicht ons te zeggen dat er buiten de Bijbel, geen enkel ooggetuigenverslag gekend is. Alhoewel ook de Bijbel geen ooggetuigenverslag is: hij ontstond pas eeuwen later en werd duidelijk 'aaneengeplakt' met als enig doel ruggensteun te geven aan die fractie binnen de kerk die aan de winnende hand was. We mogen de kerk immers niet zien als één aaneengesloten blok. De heilige Augustinus (4e-5e eeuw) stelde een lijst op met maar liefst 88 heidense sekten die binnen de kerk actief waren!

We onderwerpen dus de getuigen in de 4 evangeliën aan een onderzoek. Waren zij objectief of onbetrouwbaar, vooringenomen ? Nemen we de apostelen. Waren zij getuige van de dood en verrijzenis ? Nee, helemaal niet. Ze vinden enkel een leeg graf. Bij de arrestatie van Christus waren ze gevlucht en pas een dag na de verrijzenis komt Christus hen opzoeken.

Sommige apostelen zagen hun luxeleven wegsmelten nu hun meester weg was. Anderen hadden plannen om, gebruik makend van dubbelzinnige voorspellingen, de draad weer op te nemen alsof er niets gebeurd was. Zij hadden er alle belang bij het gerucht van een opstanding uit de dood te verspreiden. Dat ze Christus gezien hadden toen hij triomfantelijk uit zijn graf, uit de dood opstond. Zij kenden de eenvoud-van-geest van hun publiek en wisten dus dat zij minstens een deel van hen zouden kunnen meetrekken en overtuigen.

Rest ons te onderzoeken of de getuigen elkaar of zichzelf niet tegenspreken. Slechts 2 van de 4 evangeliën verkondigen dat Christus aan zijn apostelen zijn verrijzenis, nochtans een sleutelelement in het geloof, voorspeld had (Mat 26,32 en Marc 14,28). De apostelen waren dus verwittigd? Nee, insinueert Johannes, die zegt (20,9) dat zelfs staande aan het lege graf zij “nog niet begrepen”. Ze bleken volgens Johannes absoluut niet op de hoogte van de voorspelling. Iemand met slechte voornemens (wij dus) zou kunnen aannemen dat de letterlijk identieke zin bij Mattheus en bij Marcus er doelbewust werd ingelast om extra autoriteit te geven aan de stelling van de verrijzenis. Mattheus 27,63 is echter nog duidelijker. Niet alleen de apostelen, maar ook de Hogepriesters en de Schriftgeleerden waren van de voorspelling op de hoogte (hoewel ze zich van dag vergissen: volgens hen was de verrijzenis aangekondigd voor de 3e dag na zijn dood). Datumvergissing waarmee Mattheus 12,40 eveneens zijn eigen versie van de verrijzenis (1 dag na zijn dood) tegenspreekt. Merken we terloops nog op dat de Hogepriesters en Schriftgeleerden tijdens het verhaal ook Pilatus (dus de Romeinen) op de hoogte brengen. Kortom: iedereen wist het. Het is dus des te verbazender dat er geen enkele nieuwsgierige inwoner van Jeruzalem post ging vatten aan de grot teneinde getuige te zijn van de Show van het Jaar. Iemand die zogezegd al doden weer levend heeft gemaakt kondigt aan dat hij nu die truc op zichzelf zal toepassen, en geen haan wil komen kijken! Geen kraampjes met t-shirts van de gebeurtenis, geen worstenkramen, niets ...

Volgens de Bijbel sterft Christus de vrijdag (9u 's morgens of in de namiddag, naar gelang de bron) en verrijst hij de volgende dag 's morgens vroeg, Dat veronderstelt dat hij zich levend heeft gemaakt op de heilige Sabbat, dag waarop alle arbeid verboden is. Naargelang de evangelist aandachtig is zal hij de verrijzenis dan ook de 2e dag na de dood laten plaatsvinden. In ieder geval is Mattheus 12,40 (net zoals zoveel gezegden in de Bijbel) zo duister dat het voor zijn doelpubliek – wat niet hetzelfde is als de moderne mens die de verlichting heeft aangedaan – moeilijk moet zijn hieruit af te leiden dat Christus ter dood zou gebracht worden en verrijzen. Nogmaals vermoeden wij dat deze zin er speciaal werd ingelast om de verrijzenis extra bewijskracht te geven.

Johannes vermeldt dat Christus na de kruisafneming (men is het er thans over eens dat er niet genageld werd en er eerder sprake was van palen dan van kruisen, maar dat is een ander verhaal) door Nicodemus gebalsemd werd met een mengsel van 100 pond aloë en mirre, en in zwachtels gewonden in een bestaand graf werd gelegd. Daarentegen vertellen de 3 andere evangelisten dat er 2 vrouwen bij waren (Maria Magdalena en Maria de moeder van Christus) en dat er een nieuw graf werd gemaakt. Volgens Lucas waren het echter de 2 vrouwen die balsemden.

Verwarring en tegenspraak alom, maar het wordt nog erger. Men zou zich afvragen of beide groepen wel hetzelfde lijk balsemden en in een graf legden. Vergeten we vooral niet dat het hier om ooggetuigen gaat of minstens om mensen die de gegevens uit eerste bron hadden. En nogmaals: dit is een kernpunt van het christelijk geloof. We mogen dus rekenen op enige correctheid van de auteurs. Die 2 vrouwen maken het verhaal van Lucas nog ingewikkelder (Luc 24,1): hier treden de 2 vrouwen weer op om het lijk te balsemen, maar nu 2 dagen na de dood (de zaterdag is immers sabbat waarop niet gebalsemd werd). En dit alhoewel ze getuige waren geweest van geweest van het afsluiten van het graf met een grote steen. Ook moeten zij er inmiddels van op de hoogte zijn gebracht dat er wachters stonden om te zorgen dat er niets in of uit het graf kwam. Maar blijkbaar waren onze kloeke madams niet bang: niet van grote stenen en niet van wachters. En daarbij moesten zij ook de voorspelling van hun Heer kennen: hij zou uit de dood opstaan en moest dus niet gebalsemd worden. Zij krijgen zelfs onder hun voeten van de aartsengelen die hen er aan herinneren dat Christus zijn dood en verrijzenis had voorspeld.

We merken terloops op dat zowat iedereen rond dat graf dartelde, en er niemand afgeschrikt werd door de Romeinse bewakers, de bewakers van de Hogepriesters en Schriftgeleerden. En nu zijn daar ook nog de supermilitair uitgedoste aartsengelen verschenen. Volgens Mattheus lopen de soldaten weg als ze de aartsengelen zien de steen wegrollen. Ze rennen naar de hogepriesters die het verhaal direct geloven en de soldaten opdracht geven aan iedereen te vertellen dat ze in slaap waren gevallen en dat de apostelen tijdens hun slaap de steen hadden weggerold en het lijk geroofd hadden. Hiervoor kregen ze een beurs met geld overhandigd. De inwoners van Jeruzalem moeten maar geloven dat de soldaten zeer vast sliepen. Terloops merken we op dat de soldaten enkel 2 militaristische engelen hebben gezien en helemaal niet de verrijzenis-an-sich of zelfs maar Christus. En misschien waren er helemaal geen aartsengelen maar een groep goed bewapende apostelen (eventueel met nog een beurs geld als extra-argument ?) In die context blijft het verbazend dat de priesters zonder probleem enerzijds de aartsengelversie geloven, maar zich daarbij niet vol ontzag in de grond werpen (de voorspelling komt uit, God zal zich op ons wreken) maar de nuchterheid hebben de soldaten te betalen en hen te verplichten een leugenachtig apostelversie rond te vertellen. Wat de soldaten ook doen: ze zijn banger van de Hogepriester dan van de aartsengelen, wat me nogal irrealistisch voorkomt. En waarom reageren de priesters zo absurd ? De voorspelling komt uit: Hij die door de Hogepriesters ter dood was gebracht blijkt nu toch de zoon van God te zijn, zal levend worden of is het al, ze mogen zich aan represailles verwachten ( als we het Oude Testament overlopen is God duidelijk een agressief moordzuchtig iemand die zijn hand niet omdraait voor het uitmoorden van hele volkeren, dus ze mogen zich aan wat verwachten) en wat doen de Hogepriesters: ze laten een verhaaltje over de apostels rondstrooien .... Van enig doorzicht kunnen we hier niet spreken! Geen haar op hun hoofd denkt er aan Jezus te erkennen en het nieuwe geloof aan te nemen! Terloops mogen we hier ook twijfelen aan het doorzicht van de aartsengelen : hun enige getuigen worden op de vlucht gejaagd nog voor de actie plaats grijpt. Er is inderdaad nergens in de Bijbel een directe getuige van de verrijzenis te vinden. De Bijbel vermeldt over de feitelijke verrijzenis geen enkel detail. Er wordt ook niet vermeld of de verrijzenis het werk is van de aartsengelen of van de dode Christus zelf (hij heeft het al bij anderen gedaan).

De evangelisten blijven elkaar tegenspreken. Na de verrijzenis komen de verschijningen. Mattheus stelt dat de eerste verschijning bij de 2 Maria's was, die niet bewusteloos van schrik vielen, maar tot aanbidding overgingen. Johannes weet enkel van Maria Magdalena, die hem eerst niet herkent. Was haar vriend dan zo verandert ? Jezus is misschien nog niet helemaal van vlees en bloed, want hij beveelt Maria Magdalena hem niet aan te raken. Maar volgens Mattheus kussen de twee Maria's zijn voeten! We merken op dat volgens Johannes Maria Magdalena Jezus ziet aan het graf en volgens Mattheus ziet ze hem op weg naar de apostelen.

Wat zegt Jezus tot die eerste getuigen ? Hij geeft, volgens Johannes, hen opdracht de apostelen te waarschuwen dat hij naar Zijn Vader gaat, maar volgens Mattheus beveelt hij de apostelen naar Galilea te gaan. Wat moeten die arme vissers, de apostelen, nu wel of niet geloven ? Volgens Marcus geloven de apostelen de drie vrouwen (Ja, er is plots een derde vrouw – Johanna – bijgekomen) niet en verwijten hen beuzelarijen te vertellen.

Ook omtrent de ontmoeting aartsengelen – apostelen verschillen de evangeliën. Volgens de ene komen de apostelen voor de engelen, volgens de andere na de engelen en volgens Johannes ziet Petrus er in zijn versie zelfs geen. Ook over het aantal geraken ze het niet eens: 1 of 2. Marcus weet ons mee te delen dat de engelen er uitzien als een jonge man. Niet te geloven dat ze in de Middeleeuwen discussieerden over het geslacht van de engelen ! Het stond in de Bijbel: engelen zijn mannelijk. Nochtans vind ik al die afbeeldingen nogal vrouwelijk ...

Er zijn verder nog de 2 Emmaüsgangers: ook zij herkennen Christus niet. Vreemd dat Christus het effect van zijn verrijzenis grotendeels teniet doet door overal op te duiken in een gedaante waarin men hem niet herkent. De straffe truc van de verrijzenis zakt op die manier een beetje als een slappe pudding ineen.

Mattheus, Marcus en Lucas melden dat de apostelen Christus slechts 1 keer te zien krijgen, Johannes heeft het over 3 keer. Maar in de Handelingen van de apostelen schrijft diezelfde Lucas over meerdere ontmoetingen. Mattheus en Marcus melden dat de apostelen naar Galilea gestuurd worden, maar Lucas (en de Handelingen) delen ons mee dat hij hen beval Jeruzalem niet te verlaten. De laatste verschijning aan de apostelen was volgens Mattheus op een berg in Galilea, volgens Lucas in Jeruzalem.

Maar Lucas is ook de kluts kwijt: in zijn evangelie stelt hij dat Christus op de dag van zijn verrijzenis aan de apostelen verscheen en daarop “ten hemel opgenomen” werd. Maar in zijn Handelingen schrijft hij dat Christus nog 40 dagen op aarde bleef om de apostelen te onderrichten (met andere woorden hen met zijn gezag te installeren). Bij Johannes komen er 2 verschijningen te midden van de apostelen, terwijl alle deuren en vensters gesloten waren, met de ongelovige Thomas in de hoofdrol. Johannes vermeldt dat Christus nog “vele tekenen” (mirakels ?) heeft gedaan. Een spektakel dat we graag hadden meegemaakt wordt bij Marcus beschreven: in de plotse verschijning van Christus (gesloten deuren en ramen want de apostelen zijn nog steeds bang van de joden) menen de apostelen een geest te zien, maar deze “geest” heeft honger en eet voor hun ogen een stuk geroosterde vis. Christus kan zichzelf uit de dood toveren, maar kan een hongertje niet uitschakelen. Tellen was niet de sterkste kant van de evangelisten. We weten immers dat de apostelen nog met 11 waren (Judas had zich gezelfmoord). Nochtans schrijven de evangelisten dat de apostelen nog met 12 waren. Was Judas ook verrezen, hadden ze een nieuwe visser lid gemaakt?

We willen hier niet te ver uitweiden door er de duivelsverzen bij te halen, maar wie garandeert dat een dergelijke tovenaar die alle wetten van de natuur omzeilt en uitschakelt, niet de duivel himself is. De Bijbel staat vol met verhalen van duivelverschijningen waarbij hij zich meesterlijk heeft vermomd. In de eerste bladzijden van de Bijbel treedt hij reeds op in de gedaante van een slang. Zijn die verschijningen dan geen grappen van een vermomde duivel ?

Al met al kunnen we concluderen dat de getuigen elkaar op zowat alle punten tegenspreken. Het is zelfs niet mogelijk een 'meest-geloofwaardige-evangelist' te benoemen. In feite gebruiken we ook het woord 'getuige' verkeerd. Zelfs volgens de Bijbel heeft NIEMAND de verrijzenis gezien. Er is alleen een leeg graf en verschijningen van een geest die geroosterde vis eet. Uiteindelijk is dit een zeer zwakke basis om een godsdienst op te bouwen. God blijkt weer eens een slechte regisseur van zijn toneelstukken te zijn. Net als nu in de Moderne Tijd zijn er nooit camera's of betrouwbare neutrale getuigen in de buurt als hij nog eens verschijnt of een lekker ouderwets mirakel tovert. Zo een straffe stoot uithalen en dan vergeten voor publiek en getuigen te zorgen. Het was niet de enige regiefout: de 'Hemelvaart' gebeurde eveneens in alle discretie. Waar het geloof een reusachtige boost zou gekend hebben indien Christus voor een duizendkoppige menigte zou weg zweven tussen de wolken, gebeurt het nu bijna in de illegaliteit, met weinig apostelen en geen getuigen. De lezer wordt door de 4 evangelisten ook voor raadsels gezet: 2 van hen verschillen van mening over de plaats van gebeuren. Mattheus en Johannes spreken er zelfs niet over, alsof zo een straffe toer niet plaatsgreep. Marcus wekt de indruk met de Hemelvaart meegereisd te zijn: hij meldt als enige te zien hoe Christus rechts naast God op de troon plaats neemt.

Samengevat kunnen we over gans het verhaal van verrijzenis en hemelvaart Bertand Russell citeren: NOT ENOUGH PROOF !

Ivan Basyn

05/10/10

GEERT WILDERS CITEERT

In 1848 begon Karl Marx zijn Communistische Manifest met de beroemde woorden: ”Er waart een spook door Europa – het spook van het communisme”. Nu waart er een ander spook door Europa. Het is het spook van de islam. Dit gevaar is ook politiek. De islam is niet alleen een religie, zoals velen denken: de islam is vooral een politieke ideologie.

Dit besef is niet nieuw.

Ik citeer uit de bestseller en uit de BBC-televisieserie The Triumph of the West, dat de gerenommeerde historicus van de universiteit van Oxford J.M. Roberts in 1985 schreef,

”hoewel wij onvoorzichtig genoeg over de islam als een ’religie’ spreken, brengt dit woord vele bijbetekenissen van de bijzondere geschiedenis van West-Europa met zich mee. De moslim is vooral een lid van een gemeenschap, de volgeling van een bepaalde weg, een aanhanger van een bepaald rechtssysteem, eerder dan iemand die bepaalde theologische opvattingen vertegenwoordigt.”

De Vlaamse professor Urbain Vermeulen, de voormalige president van de European Union of Arabists and Islamicists, benadrukt ook, dat ”de islam in de eerste plaats veelmeer een rechtssysteem, een wet” is dan een religie.

De Amerikaanse politieke wetenschapper Mark Alexander schrijft dat

”een van de grootste fouten erin bestaat de islam alleen maar te beschouwen als een van de grote wereldreligies. Dat zouden we niet moeten doen. De islam is politiek of het is helemaal niets, maar uiteraard is het politiek met een spirituele dimensie…die zich door niets zal laten tegenhouden totdat het westen niet meer bestaat, totdat het westen…echt helemaal geïslamiseerd zal zijn.”

Dit zijn niet alleen uitspraken van tegenstanders van de islam. Islamitische denkers zeggen hetzelfde. Voor diegenen die de koran, de Sira en de Hadiths hebben gelezen, kan er geen twijfel bestaan over de aard van de islam.

Abdul Ala Maududi, de meest invloedrijke Pakistaanse denker van de 20^e eeuw, schreef – ik citeer, en benadruk dat dit niet mijn woorden, maar die van een vooraanstaande islamitische geleerde zijn –

”De islam is niet alleen een religieuze overtuiging, maar een revolutionaire ideologie en de Jihad beroept zich op deze revolutionaire strijd… om overal ter wereld de staten en regeringen te vernietigen die zich verzetten tegen de ideologie en het programma van de islam.”

Al Sina, een Iranese islamitische afvallige die in Canada woont, wijst erop dat er een gouden regel bestaat die in het hart van iedere religie ligt, namelijk dat we anderen zo moeten behandelen zoals wij door hen behandeld willen worden. In de islam heeft deze regel alleen betrekking op geloofsbroeders, maar niet op ongelovigen. Al Sina zegt

”De reden waarom ik tegen de islam ben, is niet omdat het een religie is, maar omdat het een politieke ideologie van het imperialisme en van de suprematie in de vermomming van een religie is. Omdat de islam deze gouden regel niet volgt, trekt het gewelddadige mensen aan.”

Een onbevooroordeelde studie van de beginselen van de islamitische geschiedenis laat duidelijk zien dat het Mohammeds doel was om eerst zijn eigen volk, de Arabieren, te veroveren en ze onder zijn heerschappij te verenigen en daarna de wereld te veroveren en te beheersen. Dat was het oorspronkelijke doel, het was duidelijk politiek en het werd ondersteund door militaire macht. ”Ik werd aangewezen om alle mensen te bestrijden, totdat zij zeggen: ’Er bestaat geen andere God dan Allah’ ”, zei Mohammed in zijn laatste korte toespraak. Hij deed dit in overeenstemming met het Koraanse gebod in soera 8:39: ”Voer oorlog tegen hen totdat er geen verzoeking meer is en de godsdienst geheel aan Allah toebehoort.”

Volgens de mythologie stichtte Mohammed de islam in Mekka, nadat de aartsengel Gabriël hem voor het eerst een bezoek had gebracht in het jaar 610. De eerste twaalf jaar van de islam, toen de islam veeleer religieus dan politiek was, waren geen succes. In 622 vertrok Mohammed met zijn kleine groep van 150 aanhangers naar Yatrib, een overwegend joodse oase. Daar richtte hij de eerste moskee in de geschiedenis op, nam de politieke macht over, gaf Yatrib de naam Medina, wat ”de stad van de profeet” betekent, en begon zijn carrière als militair en politiek heerser, die heel Arabië veroverde. Veelzeggend begint de islamitische tijdrekening met de Hidjra, de migratie naar Medina – het moment, dat de islam een politieke beweging werd.

Na de dood van Mohammed ontwikkelde de islam, gebaseerd op zijn woorden en daden, de sharia, een doordacht rechtssysteem dat de repressieve beheersing door goddelijk recht legitimeerde – inclusief de regels voor de Jihad en voor de absolute controle van gelovigen en ongelovigen. De sharia is de wetgeving van Saoedi-Arabië, van Iran en ook van andere islamitische landen. Ze is ook van centrale betekenis voor de ”Organization of the Islamic Conference”(OIC), die in artikel 24 van haar Verklaring van de rechten van de mens van Cairo in de islam verklaart dat ”alle rechten en vrijheden zijn onderworpen aan de islamitische sharia”.

De OIC is geen religieuze instelling, ze is een politiek lichaam. Ze vormt het grootste stemmenblok van de Verenigde Naties en publiceert rapporten over zogenaamde ”islamofobie” in westerse landen, die ons beschuldigen van schendingen van de mensenrechten. Om het in de taal van de Bijbel uit te drukken: we zoeken naar een splinter in ons oog, maar zien de balk in hun eigen oog niet.

Voor ik verder ga en om ieder misverstand te voorkomen, wil ik benadrukken dat ik over de islam spreek, niet over moslims. Ik maak telkens een duidelijk onderscheid tussen de mensen en de ideologie, tussen moslims en de islam. Er zijn veel gematigde moslims, maar de politieke ideologie van de islam is niet gematigd en heeft globale ambities. Ze heeft de bedoeling om de hele wereld de islamitische wetgeving, de sharia op te dringen. Dit moet bereikt worden door de Jihad. Het goede nieuws is dat miljoenen moslims ter wereld – waaronder velen in Duitsland en Nederland – de voorschriften van de sharia niet volgen, laat staan actief te zijn in de Jihad. Het slechte nieuws is echter dat diegenen die dat wel doen, bereid zijn om alle beschikbare middelen in te zetten om hun ideologische en revolutionaire doel te bereiken.

In 1954 schreef de Brits-Amerikaanse publicist en historicus Bernard Lewis in zijn essay Communism and Islam over het”totalitarisme van de islamitische politieke traditie”. Professor Lewis zei dat

”de traditionele islamitische opdeling van de wereld in het Huis van de Islam en het Huis van de Oorlog….duidelijke parallellen met de communistische wereldbeschouwing laat zien. … Het agressieve fanatisme van de gelovigen is hetzelfde.”

De Amerikaanse politicoloog Mark Alexander zegt dat de aard van de islam heel weinig verschilt – en dan ook nog in details – van verfoeilijke en totalitaire ideologieën zoals het nationaalsocialisme en het communisme. Hij somt de volgende karaktereigenschappen voor deze drie ideologieën op:

1. Ze maken gebruik van politieke zuiveringen om de samenleving van datgene te ”zuiveren” wat zij als onwenselijk beschouwen;
2. Ze staan slechts één politieke partij toe. Waar de islam meerdere partijen toestaat, moeten deze partijen allemaal islamitisch zijn;
3. Ze dwingen het volk op het pad dat het volgens hen te volgen heeft;
4. Ze vervagen het liberale onderscheid tussen privé en openbare controle;
5. Ze veranderen het onderwijssysteem in een apparaat tot doel van de algemene indoctrinatie;
6. Ze stellen regels voor kunst, literatuur, wetenschap en religie vast;
7. Ze onderdrukken mensen die ze een tweederangstatus toewijzen;
8. Ze wekken een op fanatisme lijkende gemoedstoestand op. De aanpassing geschiedt door strijd en dominantie;
9. Ze zijn agressief tegenover hun tegenstanders en beschouwen iedere concessie van hun kant als iets tijdelijks, terwijl ze het tegemoetkomen van de rivaal als teken van zwakte beschouwen;
10. Ze zien politiek als een uitdrukking van macht;
11. Ze zijn antisemitisch.

Westerse waarden en verminkte meisjes

essay vrijdag 01 oktober 2010

Luckas Vander Taelen

Op 5 augustus 2010 publiceerde het weekblad Time op de cover een foto van een meisje waarvan de oren en de neus waren afgesneden. Naast de weerzinwekkende foto stond de tekst ‘What Happens if We Leave Afghanistan’. Priyamvada Gopal, een Britse hoogleraar postkoloniale geschiedenis in Cambridge vond het erg voor dat meisje, maar ziet in die cover een vorm van verdraaiing van de werkelijkheid. Op 6 augustus verscheen haar tekst Vertekend Afghanistan. Het systeem achter de verontwaardiging in De Standaard. Hieronder staat de reactie van Luckas Vander Taelen.

‘Hoe erg ze het lot ook vindt van de 18-jarige Bibi Aisha, die door haar man oren en neus werd afgesneden, toch kan volgens Priyamvada Gopal in de voorpagina van Time, waarop het meisje poseert, niets anders zien dan een emotioneel argument dat door oorlogszuchtige Amerikanen wordt gebruikt om Afghanistan bezet te houden. Feministen, weet Gopal, vinden het wel bijzonder cynisch dat vrouwen als argumenten voor een oorlog worden gebruikt.

Dat is een merkwaardige redenering. Meestal beklagen feministen zich erover dat aan het lot van vrouwen te weinig aandacht besteed wordt. Maar als Time het negen pagina's lang heeft over de Afghaanse vrouwen, vindt Priyamvada Gopal dat cynisch. Bestaan er dan misschien twee soorten feminisme, één voor gebruik in het Westen en een ander soort voor de rest van de wereld? Met het geloof in universele waarden, zoals de gelijkheid tussen man en vrouw, hebben denkers als Gopal het bijzonder moeilijk. Als het gaat over het lot van vrouwen in Afghanistan, waarschuwt ze meteen voor koloniale reflexen. Haar politiek correcte denken maakt dat voor haar een foto van een mishandelde vrouw op de cover van Time nooit los gezien kan worden van het Grote Kader, in dit geval het Amerikaanse oorlogsapparaat.

Toen Salman Rushdie in 2007 aanvaardde om tot ridder geslagen te worden, verweet Gopal hem dat hij zich had laten corrumperen door het Britse establishment. Rushdie stond achter de inval in Irak en Afghanistan, vanuit een universele verdediging van mensenrechten. Gopal viel hem hard aan en catalogeerde hem bij 'dat soort linksen die menen dat de notie van menselijke waarden, verdraagzaamheid en vrijheid fundamenteel westerse ideeën zijn, die verdedigd moeten worden.' Wat was er toch met de Rushdie gebeurd die ze vroeger zo bewonderde, vroeg Gopal zich af toen hij nog schreef dat in een koloniale visie van het westen 'een zwarte enkel kon geïntegreerd worden als hij zich begon te gedragen als een blanke'?

Misschien is Rushdie nog altijd een scherp criticus van het kolonialisme, maar verhindert dat hem niet te geloven dat er waarden zijn die fundamenteel zijn voor alle inwoners van deze planeet. Want als we dat niet geloven, dan bestaat er geen enkel argument om bijvoorbeeld steniging of besnijdenis van vrouwen aan te klagen. Ik vind het juist getuigen van een vreemd soort neokolonialisme als men als Westerling belangrijke waarden voor zichzelf gaat reserveren. Dat vindt Gopal net niet: Afghanistan kan niets leren van het Westen. Ze trekt de lijn door tussen het aloude kolonialisme en de huidige westerse interventies. Voor haar is er geen verschil tussen beide en is de Amerikaanse politiek slechts 'de meer modieuze mogelijkheid Afghanen in de moderne wereld te integreren door ze in een geglobaliseerd heden te leren leven'. Een universeel waardenkader is volgens Gopal slechts een voorwendsel om de hele wereld ons kapitalistisch systeem op te dringen. Anders gezegd: wie vanuit een westers waardenstelsel verontwaardigd is over gemutileerde vrouwen, dient de belangen van het globale kapitalisme.

Priyamvada Gopal wantrouwt overigens principieel westerse boeken over de positie van de vrouw in Afghanistan, zoals De boekhandelaar van Kaboel van Asne Seierstad. Voor haar is het feit dat de man naar de rechter stapte omdat hij in het boek wordt afgeschilderd als een gewelddadige echtgenoot en daar zijn gelijk haalde, het bewijs dat Seierstad bewust de Afghaanse realiteit vervormd heeft. En dus moeten we vooral niet geloven wat zij geschreven heeft. Asne Seierstad bracht maanden door bij de familie van de boekhandelaar in Kabul. Maar vanuit Cambridge weet Priyamvada Gopal beter. Het kan volgens haar gewoon niet anders dan dat Seierstad vanuit haar westerse waardenkader een vertekend beeld heeft opgehangen.

En zo gebeurt weer de wonderlijke omdraaiing waarin de dader het slachtoffer wordt: we zijn te zeer geobsedeerd door de Taliban en onderschatten 'de reële effecten van de Navo-bezetting, waaronder de achteruitgang in veel vrouwenlevens', schrijft Gopal. En daaraan koppelt ze dan de beschuldigende mantra dat wij niet veel lessen te geven hebben aan de Afghanen, want dat bij ons de sociale voorzieningen steeds verder afgebouwd worden. Zo zorgt de obsessie van het Grote Kader ervoor dat Gopal eigenlijk suggereert dat vrouwen er bij ons niet beter aan toe zijn. En dat wij ons dus van elke gemoraliseer over Afghanistan moeten onthouden. Kritische analyses zijn noodzakelijk en te verkiezen boven het uitvergroten van faits-divers en anekdotes. Maar de obsessie om alles steeds vanuit het Grote Kader te zien, kan even verblindend en verlammend werken en tot schuldige non-interventie leiden.

Want net zo goed kan men de Amerikaanse deelname aan de Tweede Wereldoorlog in dat Grote Kader zien en de bevrijding interpreteren als een overwinning van het Amerikaanse kapitalisme. Het nefaste aan dit soort analyses is dat men zo de essentie uit het oog verliest: dat Europa dankzij de Amerikaanse inbreng verlost is van de terreur van de nazi's. En net zoals het belangrijk is de Amerikaanse interventie in Afghanistan kritisch te kaderen, mag dit niet leiden tot intellectuele verblinding en schuldig verzuim. Het relaas van een jonge vrouw die voor het leven verminkt is, mag nooit gereduceerd worden 'tot een verhaaltje voor het slapengaan', zoals Priyamvada Gopal dat doet. Hoeveel bedenkingen er ook te formuleren zijn bij de Amerikaanse interventie in Afghanistan en elke berichtgeving daarover, laat ons toch niet vergeten dat in dat land geen vrouw gediend is met een overwinning van de Taliban.’

De auteur is Vlaams parlementslid voor Groen!

Luckas Vander Taelen

Luckas Vander Taelen

Links

mailto:lvandertaelen@yahoo.com

Hilversum (Reuters/RKK) 28 september 2010 - Ze mogen dan wel niet in God geloven, toch weten Amerikaanse atheïsten en agnostici meer van godsdienst dan gelovigen. Dat blijkt uit een onderzoek van het Pew Research Center naar de religieuze kennis onder Amerikanen, waarvan het resultaat vandaag werd gepubliceerd.

Scores
Aan de respondenten werden 32 vragen over religie gesteld. Gemiddeld gaven Amerikanen op 16 daarvan correcte antwoorden. Atheïsten en agnostici scoorden een gemiddelde van 20,9 correcte antwoorden, joden 20,5 en mormonen 20,3. Christenen deden het aanmerkelijk slechter: protestanten hadden 16 vragen goed en katholieken 14,7.

Bijbel
Vragen over de Bijbel en het christendom werden het best beantwoord door mormonen en blanke evangelicale protestanten. Joden, atheïsten en agnostici scoorden het beste bij vragen over het boeddhisme, hindoeïsme en judaïsme.

Slecht geïnformeerd
“Eerdere onderzoeken door het Pew Research Center toonden aan dat Amerika van de ontwikkelde landen in de wereld tot de meest religieuze behoort. Dit onderzoek toont echter aan dat veel Amerikanen niet goed zijn geïnformeerd over de leerstellingen, de praktijken, de geschiedenis en de leiders van de grootste geloofstradities, die van henzelf inbegrepen”, aldus het in Washington gevestigde onderzoekscentrum Pew.

Opmerkelijke resultaten:

• Vier op de tien katholieken weten niet dat de Rooms-Katholieke Kerk leert dat brood en wijn in de mis veranderen in het Lichaam en Brood van Christus.
• Bijna de helft van de protestanten weet niet dat Maarten Luther aan het begin stond van de Reformatie.
• Bijna de helft weet niet dat de dalai lama boeddhist is.
• Slechts 54 procent weet dat de Koran het heilige boek van de islam is.

Linkse fundamentalisten

Uw boek is ook een repliek op de vele kritiek die er kwam op een van uw columns, waarin u de overlast door Maghrebijnse jongeren aanklaagde. Voelde u zich fout begrepen?

'Ik was vooral geschrokken dat dit thema nog zo taboe is. En ik was boos over de manier waarop sommigen aan de hand van verkeerde citaten een karikatuur van mijn persoon hebben gemaakt. Ik was zogezegd de bourgeois die neerkeek op het proletariaat.' 'Veel van de kritiek op mijn column kwam van linkse coryfeeën. Philippe Moureaux, bijvoorbeeld, vroeg zich hardop af of ik nog wel een links politicus was. Off the record gaf hij me geen ongelijk. Maar door mijn kritiek publiek te ventileren, speelde ik volgens hem in de kaart van extreem-rechts. Dat argument haalt ook een krant als Le Soir aan om de problemen in Brussel dood te zwijgen of te minimaliseren.'

'Ik vind dat onzin. Waarom zou links de onveiligheid niet mogen aanklagen? Het verschil met rechts is dat ik daar geen etnisch discours aan koppel. Ik volg met veel interesse hoe mijn dochter en haar generatiegenoten omgaan met overlast in Brussel. Voor hen zijn alle Brusselaars, waar ze ook vandaan komen, welkom.te Maar ze moeten wel hun manieren houden. Als een jongen haar achterna roept omdat ze een jurk draagt, maakt mijn dochter niet eerst een analyse van zijn socio-economische achtergrond om zijn gedrag te verklaren. Maar ze zal zijn gedrag ook niet linken aan zijn etnische achtergrond, zoals rechts doet. Ze vindt alleen dat de fatsoensnormen voor iedereen gelden.'

Uw critici namen het u vooral kwalijk dat u het over 'onze' waarden had.

'Vrije meningsuiting, gelijkheid van man en vrouw, scheiding van kerk en staat zijn onze waarden, en ik vind, neen, wij vinden dat daar niet aan te tornen valt. Aanleiding voor mijn column was het bericht dat een galeriehouder een kunstwerk had moeten verwijderen na vandalisme door moslims. Het kunstwerk, van een Marokkaanse kunstenares nota bene, stelde enkele bidmatjes voor met een paar rode vrouwenschoenen. Dat is toch onaanvaardbaar.'

U gelooft niet dat als die jongeren een diploma halen en een fatsoenlijke boterham verdienen, ze wel zullen ophouden met kortgerokte vrouwen te bespuwen en kunstinstallaties te vandaliseren?

'Dertig jaar geleden wel. Toen dacht ik dat de kinderen en kleinkinderen van de vroegere gastarbeiders vandaag geïntegreerd zouden zijn. Maar de kloof is alleen maar gegroeid.'

'Natuurlijk moeten we hun sociaal-economische achterstand wegwerken. En is discriminatie onaanvaardbaar. Maar we moeten ook enkele culturele normen duidelijk stellen. Want dat is deel van het probleem. We beleven snel veranderende tijden, en veel migrantenjongeren hebben het daarbij extra moeilijk om hun plaats te vinden tussen de werelden van hun ouders en hun omgeving. Als wij die jongeren geen duidelijk kader aanbieden, zoeken ze heldere normen in de patriarchale plattelandscultuur van hun grootouders. Of in het fundamentalisme. En vreemd genoeg is het links dat verwarring creëert over de basisprincipes van onze democratie.'

Omdat ze nog getekend zijn door hun eigen katholieke of stalinistische achtergrond, schrijft u. Dat moet u toch eens uitleggen.

'Ik heb de indruk dat een deel van links moeite heeft om het religieuze fundamentalisme te veroordelen, omdat ze zelf gedweept hebben met fundamentalistische ideeën. Het stalinisme en de catechismus boden heel duidelijke antwoorden. En een deel van links denkt nog in gelijkaardige duidelijke schema's. Daarom verdragen ze niet dat iemand als ik, progressief en lid van Groen!, buiten de lijntjes kleurt. Ikzelf heb nooit met enige kerk gedweept. Ik heb een anarchistisch verleden. Misschien heb ik daarom zo'n hekel aan politiek correct denken.'